Hugur - 01.01.2015, Síða 163

Hugur - 01.01.2015, Síða 163
 Dagbók 2016. Árið með heimspekingum 163 Ritstjórar og höfundar: Erla Karlsdóttir, Eyja M. Brynjarsdóttir, Nanna H. Hall- dórsdóttir og Sigríður Þorgeirsdóttir. Dagbók 2016. Árið með heimspekingum. Háskólaútgáfan. 2015. Haustið 2015 kom út á vegum Háskólaút- gáfunnar Dagbók 2016. Árið með heimspek- ingum. Dagbókin en önnur sinnar tegundar en Sigríður Þorgeirsdóttir heimspekingur er ein höfundur að Dag- bók 2014. Árið með heimspekingum sem er upphafið að þessu átaki að kynna kven- hugsuði á skemmtilegan og aðgengilegan hátt í dagbókarformi. Hver vika ársins er helguð einum hugsuði sem er kynntur með stuttum pistli og mynd. Auk þess að kynna til leiks starfandi samtímaheim- spekinga og fræðakonur frá fyrri öldum inniheldur dagbókin einnig nokkra pistla um gyðjur. Ástæðan sem höfundar gefa fyrir því er sú að „þær eru tákngervingar fyrir hugmyndir um kvenleika og þau átök sem sem hafa staðið um hann í heimspeki og hugmyndasögu Vestur- landa“. Einnig eru nokkrir rithöfundar, skáld og aðgerðasinnar, sem annars ekki eru þekktir sem heimspekingar, teknir með í þessa samantekt. Sú ákvörðum að víkka út eða brjóta upp ramma heimspekinnar um það hver teljist heimspekingur og hver ekki, er í takti við þá gagnrýni sem meðal annarra einn höfunda dagbókarinnar, Eyja Mar- grét Brynjarsdóttir, hefur fjallað nokkuð um og tengist kerfislægri kvennafæð heimspekinnar.1 Eins og höfundar leggja áherslu á í inngangsorðum sínum hafa konur „ævinlega stundað heimspeki þó framlag þeirra hafi oftar en ekki leg- ið í þagnargildi“. Höfundar vilja með þessu framlagi varpa nýju ljósi á sögu mannlegrar hugsunar sem þær telja að birtist á annan hátt frá sjónarhóli heimspeki kvenna. Ég styð þetta mark- mið heilshugar enda margar ástæður til að endurskoða og halda uppi gagnrýnu viðhorfi til kanónu hugmyndasögunn- ar. Kanóna er hugtak sem er notað yfir samsafn höfunda og texta sem taldir eru miðlægir fyrir ákveðna hefð þekkingar, hugsana, lista og fræða. Algengt viðhorf til kanónu er að hún sé á einhvern hátt náttúrulega tilkomin eða sjálfsprottin. Það sjónarhorn gefur til kynna að þeir textar eða höfundar sem eru kanóníseraðir, þ.e. ná mikilli útbreiðslu og verða sjálfsagðir innan hefðarinnar, veljist inn í kanónuna vegna gæða og frumleika fyrst og fremst, og síðan vegna þess sem Hans Georg Gadamer hefur kallað áhrifasögu þeirra.2 Á seinustu áratugum hafa femínistar, gagnrýnir hugsuðir frá fyrrverandi ný- lendum og aðrir jaðraðir hópar sett spurningarmerki við þetta náttúrulega sjónarhorn. Þá hefur því verið haldið fram að úrvalið sé að mörgu leyti hlut- drægt og endurspegli verk og afrek mjög einsleits hóps sem oftast tilheyri sama kyni, litarhætti eða stétt. Hvað sem því líður er ljóst að gleymska og jafnvel þöggun eru óhjákvæmilegir fylgifiskar kanóníseringar. Í því sam- bandi hefur sagnfræðingurinn Mich- ael-Rolph Trouillot greint fjögur stig þöggunar eða gleymsku sem á sér stað í ferli sögusköpunar og ritunar. Sú fyrsta varðar skráningu og ritun, hvaða at- burðir eru skjalfestir og hvaða atburðir verða gleymskunni að bráð. Annað stig Dagbók 2016. Árið með heimspekingum Hugur 2015-5.indd 163 5/10/2016 6:45:48 AM
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168

x

Hugur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.