Hugur - 01.01.1988, Blaðsíða 70

Hugur - 01.01.1988, Blaðsíða 70
SIÐFRÆÐIN OG MANNLÍFIÐ HUGUR sem manninum er fyrir bestu. Þótt menn hafi fengið gott sið- ferðilegt uppeldi þá á heimspekileg siðfræði - og sérstaklega skynsamlegar samræður um siðferðileg efni - að auðvelda þeim að greina siðferðileg viðfangsefni og leysa þau á farsælan hátt. Ábendingin sem í þessu felst er sú að það sem við þurfum á að halda eru ekki fleiri eða annars konar siðfræðikenningar heldur meiri og annars konar siðferðileg umræða. Við þörfn- umst að vísu hógværari siðfræði sem gerir sér grein fyrir stöðu sinni og takmörkunum. En einkum og sérílagi þarf siðfræðin að taka mið af því að raunverulegt form siðferðilegrar orð- ræðu er ekki einræða samviskunnar við sjálfa sig og siðaregl- umar, heldur samræða manna í tilteknum aðstæðum um til- tekin úrlausnarefni. Þar hlýtur siðfræðin alltaf að hefjast og þangað hlýtur hún ávallt að hverfa. Reglur og forskriftir sið- fræðinnar geta í besta falli verið til áminningar og viðmiðunar í rökræðum manna um siðferðileg efni, efni sem em í senn per- sónuleg og félagsleg en em ekki fræðileg sem slík. Það sem skiptir meginmáli í öllum slíkum samræðum er hvemig að þeim er staðið, hvort menn em einlægir og hlýða skynsam- legum rökum eða beita ofbeldi og óheilindum af einhverju tagi. Útfrá þessu sjónarmiði em kröfur existensíalismans og marx- ismans ákaflega mikilvægar. Forsenda siðferðilegrar orðræðu er persónuleg ábyrgð og heilindi allra þátttakenda og hún krefst þess jafnframt að tekið sé á viðfangsefninu á gagnrýnan hátt í Ijósi félagslegra og sögulegra aðstæðna. Viðfangsefni siðfræðinnar em mannleg samskipti og þau eiga sér yfirleitt stað í formi samræðna í víðum skilningi þess orðs. Eitt það mikilvægasta sem okkur er gefið umfram aðrar lífvemr er tungumálið og í því felst hæfileikinn til þess ræða mál okkar og ráða þeim réttlátlega til lykta. Óréttlæti og spilling hvers konar nærist ekki síst á því að málefni em ekki dregin fram og rædd fyrir opnum tjöldum. Mjög mörg þeirra vandamála sem við stöndum frammi fyrir í lífinu, hvort heldur er á heimili, á vinnustað eða annars staðar á vettvangi dagsins, em þess eðlis að þau verða ekki leyst nema með því að fólk ræði saman í einlægni og af hreinskilni. Þetta á auðvitað ekki síður við á opinberum og alþjóðlegum vettvangi, svo sem í 68
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.