Hugur - 01.01.2015, Side 143

Hugur - 01.01.2015, Side 143
 Frammi fyrir lífinu og dauðanum 143 og gerist í greinasöfnum af þessu tagi. Þá má nefna að frágangur textanna hvað varðar uppsetningu og yfirlestur virðist með besta móti. Hvað umfjöllun um heimspekinga varðar talar Páll allítarlega um Frakkana Sartre, Ricœur og Derrida í fleiri en einni grein. Forn-Grikkirnir Sókrates, Platon og Aristóteles skipa einnig sess í bókinni, þó sérstaklega Platon sem virðist hafa höfðað betur og betur til Páls eftir því sem árin færðust yfir. Þjóðverjarnir Kant, Hegel og Heidegger koma einnig við sögu og nokkrir fleiri. Telja má víst að Páll fjalli í bókinni um þá heimspekinga sem hann hafði hvað mest dálæti á og sótti helstu viðfangsefni sín til. Ef segja má að Páll hafi skrifað þrenns konar greinar, þ.e. um heimspekiiðkun- ina sjálfa, aðra heimspekinga og loks um tiltekin hugtök, eins og ást eða stjórn- mál, eru greinar í safninu af fyrri tveimur tegundunum, með einni markverðri undantekningu þó. Þannig eru fyrstu fimm greinarnar í bókinni um heimspekina sjálfa og hvað í því felst að vera heimspekingur, næstu átta greinar eru um aðra heimspekinga, þá kemur undantekningin, sem ég tel reyndar áhugaverðustu grein bókarinnar og mun fjalla betur um á eftir, og síðast er fyrrgreint viðtal frá 1985. Um aðra heimspekinga Ef til vill er best að byrja á þeirri tegund texta sem ég hef minnst um að segja, en það eru umfjallanir um aðra heimspekinga. Fyrst kemur ágætur inngangur að Sartre í ljósi gagnrýni frá Heidegger. Þá koma tveir ágætir textar um Ricœur. Í þeim fyrri er kenningu Ricœurs um sjálfið teflt fram gegn kenningu Sartres og sá síðari, sem mér finnst reyndar óþarflega illskiljanlegur, fjallar um kenningu Ricœ- urs um viljann. Þrátt fyrir að ég hafi ekki nægilega þekkingu á Sartre og Ricœur til að vera dómbær á túlkun Páls, er erfitt að sjá að hún geti talist mjög umdeild þar sem Páll talar frekar almennt um flest. Páll verður ekki sakaður um að tapa sér í tæknilegum smáatriðum. Næst koma tveir elstu textarnir í greinasafninu, „Vandinn um hið illa og sið- fræðilegur grunnur heimspeki Pauls Ricœur“ (1983) og „Inngangsspjall að hug- leiðingum um mannvísindi í Frakklandi“ (1976). Mér virðast þetta jafnframt vera tvær sístu greinarnar í bókinni. Það kann að vera að ég skilji Pál ekki fyllilega hér, en í fyrri greininni virðist mér hugsun hans óþarflega kassalaga þar sem hann virðist ganga út frá „raunverulegu siðferði“ (156). Ekki get ég heldur séð að Páll haldi þessum hugsunarhætti til streitu í síðari skrifum sínum. Greinin frá 1976 er svo frekar rislítil kynning á nokkrum frönskum hugsuðum. Þar er einnig sérlega lítið að finna af Páli sjálfum, að minnsta kosti eins og við þekkjum hann úr seinni skrifum hans. Í þessum hópi greina sem fjalla um aðra heimspekinga eru svo loks þrír textar um Derrida. Einn er stutt og persónuleg minning og hinir tveir eru að mér virðist vel skrifaðir inngangstextar að heimspeki Derrida, „Að vera á skilafresti. Stuttur formáli að heimspeki Jacques Derrida“ og „Ritgerðin endalausa eða vandinn að komast inn í Derrida“. Ég læt þetta nægja um greinar um aðra heimspekinga. Hugur 2015-5.indd 143 5/10/2016 6:45:36 AM
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168

x

Hugur

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.