Hugur - 01.01.2015, Síða 143

Hugur - 01.01.2015, Síða 143
 Frammi fyrir lífinu og dauðanum 143 og gerist í greinasöfnum af þessu tagi. Þá má nefna að frágangur textanna hvað varðar uppsetningu og yfirlestur virðist með besta móti. Hvað umfjöllun um heimspekinga varðar talar Páll allítarlega um Frakkana Sartre, Ricœur og Derrida í fleiri en einni grein. Forn-Grikkirnir Sókrates, Platon og Aristóteles skipa einnig sess í bókinni, þó sérstaklega Platon sem virðist hafa höfðað betur og betur til Páls eftir því sem árin færðust yfir. Þjóðverjarnir Kant, Hegel og Heidegger koma einnig við sögu og nokkrir fleiri. Telja má víst að Páll fjalli í bókinni um þá heimspekinga sem hann hafði hvað mest dálæti á og sótti helstu viðfangsefni sín til. Ef segja má að Páll hafi skrifað þrenns konar greinar, þ.e. um heimspekiiðkun- ina sjálfa, aðra heimspekinga og loks um tiltekin hugtök, eins og ást eða stjórn- mál, eru greinar í safninu af fyrri tveimur tegundunum, með einni markverðri undantekningu þó. Þannig eru fyrstu fimm greinarnar í bókinni um heimspekina sjálfa og hvað í því felst að vera heimspekingur, næstu átta greinar eru um aðra heimspekinga, þá kemur undantekningin, sem ég tel reyndar áhugaverðustu grein bókarinnar og mun fjalla betur um á eftir, og síðast er fyrrgreint viðtal frá 1985. Um aðra heimspekinga Ef til vill er best að byrja á þeirri tegund texta sem ég hef minnst um að segja, en það eru umfjallanir um aðra heimspekinga. Fyrst kemur ágætur inngangur að Sartre í ljósi gagnrýni frá Heidegger. Þá koma tveir ágætir textar um Ricœur. Í þeim fyrri er kenningu Ricœurs um sjálfið teflt fram gegn kenningu Sartres og sá síðari, sem mér finnst reyndar óþarflega illskiljanlegur, fjallar um kenningu Ricœ- urs um viljann. Þrátt fyrir að ég hafi ekki nægilega þekkingu á Sartre og Ricœur til að vera dómbær á túlkun Páls, er erfitt að sjá að hún geti talist mjög umdeild þar sem Páll talar frekar almennt um flest. Páll verður ekki sakaður um að tapa sér í tæknilegum smáatriðum. Næst koma tveir elstu textarnir í greinasafninu, „Vandinn um hið illa og sið- fræðilegur grunnur heimspeki Pauls Ricœur“ (1983) og „Inngangsspjall að hug- leiðingum um mannvísindi í Frakklandi“ (1976). Mér virðast þetta jafnframt vera tvær sístu greinarnar í bókinni. Það kann að vera að ég skilji Pál ekki fyllilega hér, en í fyrri greininni virðist mér hugsun hans óþarflega kassalaga þar sem hann virðist ganga út frá „raunverulegu siðferði“ (156). Ekki get ég heldur séð að Páll haldi þessum hugsunarhætti til streitu í síðari skrifum sínum. Greinin frá 1976 er svo frekar rislítil kynning á nokkrum frönskum hugsuðum. Þar er einnig sérlega lítið að finna af Páli sjálfum, að minnsta kosti eins og við þekkjum hann úr seinni skrifum hans. Í þessum hópi greina sem fjalla um aðra heimspekinga eru svo loks þrír textar um Derrida. Einn er stutt og persónuleg minning og hinir tveir eru að mér virðist vel skrifaðir inngangstextar að heimspeki Derrida, „Að vera á skilafresti. Stuttur formáli að heimspeki Jacques Derrida“ og „Ritgerðin endalausa eða vandinn að komast inn í Derrida“. Ég læt þetta nægja um greinar um aðra heimspekinga. Hugur 2015-5.indd 143 5/10/2016 6:45:36 AM
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168

x

Hugur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.