Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2010, Síða 41

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2010, Síða 41
ÞEKKinG, ViRÐinG, VALD 41 og um undirgefni náttúrunnar: Annars vegar mus rotis actus, vélræn mús, skorin út úr við og þakin músarfeldi, sem stýrt er með úrverki; hins vegar statua librata pondere mobilis, stytta með mannlega ásjónu og sveigjanlega útlimi sem er stýrt með hjóli og getur hlaupið um og tekið upp hluti.51 Því er svo við að bæta að „vélmennið“ heldur á spjóti í annarri hendi, klæðist fötum og ber hatt sem auðkennir það sem villimann. Slík framsetning á íbúum nýja heimsins sem vélrænum brúðum túlkar valdatengsl nýlendu- stefnunnar og undirstrikar það ofbeldi (harðstjórn, fjöldamorð, kúgun, rányrkju, átroðning og þjófnað) sem í mörgum tilvikum var forsendan fyrir því að framandi hlutir voru hafðir til sýnis í furðustofunum. Í bók um eftirlíkingar kemst Jean Baudrillard svo að orði, að „vélmennisins bíða engin örlög önnur en þau að vera miskunnarlaust borið saman við lifandi mann – svo að það megi verða eðlilegra en hann, sem það er fullkomin ímynd af.“52 Í þessu tilfelli deilir vélmennið örlögum villimannsins, sem vekur spurningar um hið náttúrulega ástand mannsins og kostnað sið- menningarinnar eins og glöggt má greina í ýmsum ritum nýaldar um nýja heiminn. Villivélmennið í Wormssafni heldur spegli að evrópsku augna- ráði og gerir um leið sýnileg valdatengslin sem safnið byggir á og býður gestum sínum að undrast. Skilningsgáfan Titilsíða Museum Wormanium sýnir hluta safnkostsins. Burtséð frá því hvort þessi mynd sé nákvæm teikning af furðustofu Worm, eins og haldið hefur verið fram,53 eða stílfærð auglýsing, þá sýnir myndin að minnsta kosti ákveðið skipulag sem safnskráin sjálf endurtekur, röð og reglu þar sem ekki er gert ráð fyrir eyðum. Hlutunum er stillt upp þannig að hver blettur frá gólfi upp í loft er notaður og þannig er undrun áhorfandans vakin með því að gefa til kynna takmarkalausa ofgnótt og auðlegð.54 Í safnskránni eru ekki heldur neinar eyður, ólíkt ýmsum flokkunarkerfum 51 Sama rit, bls. 348–355. 52 Jean Baudrillard, Simulations, new York: Semiotext[e], 1983, bls. 93. 53 H.D. Schepelern, „The Museum Wormianum Reconstructed“. 54 Olmi Giuseppe, „From the Marvellous to the Commonplace. notes on natural History Museums (16th–18th centuries)“, Non-Verbal Communication in Science prior to 1900, ritstj. Renato G. Mazzolino, Firenze: Leo S. Olschki, 1993, bls. 235–278, hér bls. 239.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.