Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2010, Blaðsíða 84

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2010, Blaðsíða 84
84 TinnA GRÉTARSDÓTTiR lægu hlutverki í sköpun og miðlun menningararfs og sjálfsmyndar6 en „vaxtatímabil og hið nýja samhengi“ felur í sér sögu þverþjóðlegra tengsla afkomenda Vestur-Ís lendinga við gamla landið. Ég greini hvernig högg- myndin og af hjúpun hennar í öðru landi helst í hendur við uppbyggingu þverþjóðlegs tengslanets og stjórnvisku íslenskrar nýfrjálshyggju, ímynda- pólitík og vöruvæðingu þjóðar. Ég byggi um ræðu mína á kenningum Alfred Gell7 sem leggur áherslu á að listaverk séu ekki „endastöð athafna“ (e. end point of action) heldur geti þau haft margþættan atbeina (e. agency) í félags- og menningarlegu samhengi.8 Í stað þess að skoða listaverk í tengslum við táknræna merkingu leggur Gell áherslu á að skoða hvað listaverk gera. Hér verður dreginn fram þáttur listaverka í því að ná athygli fólks, kveikja tilfinningar þess og kalla fram hugrenningatengsl en ekki síst, eins og Gell lagði áherslu á, að koma af stað og stjórna félagslegu gangverki, athöfnum og aðgerðum. Til að skyggnast inn í merkingu verks- ins í nýju samhengi á meðal íbúa Kanada og í augum þeirra sem stóðu að því að Fyrsta hvíta móðirin í Ameríku varð þjóðargjöf Íslendinga til Kanada árið 2000, þarf að fara út fyrir hina táknfræðilegu merkingu og skoða hvernig merking þess er samofin félagslegum tengslum, aðgerðum og menningarpólitískri orðræðu innan Kanada og í þverþjóðlegu rými. Umræða mín endurspeglar flæðikennd sjónarhorn sem fela í sér margvís- legan ásetning með tilliti til merkingarbærni, atbeina og aðstæðna þar sem merkingarsvið hinnar Fyrstu hvítu móður í Ameríku sveiflast á milli íslensk- kanadíska samfélagsins og íslenskra stjórnvalda. Ásmundur Sveinsson myndhöggvari gerði hina Fyrstu hvítu móður í Ameríku á fjórða áratugnum og var afsteypa af verkinu sýnd á heimssýn- ingunni í new York árið 1939.9 Höggmyndin dregur upp mynd af sögu- hetju Ís lendingasagnanna, Guðríði Þor bjarn ar dóttur og syni hennar, 6 Valdimar Hafstein, „Menningararfur: sagan í neytendaumbúðum“, Frá endurskoð- un til upplausnar. Tvær prófritgerðir, einn formáli, þrú viðtöl, sjö fræðigreinar, fimm ljósmyndir, einn eftirmáli og nokkrar minningargreinar af vettvangi hugvísinda, ritstj. Hilma Gunnarsdóttir, Jón Þór Pétursson, og Sigurður Gylfi Magnússon, Reykjavík: Miðstöð einsögurannsókna/Reykjavíkur Akademían, 2006, bls. 313– 328. 7 Alfred Gell, Art and Agency: An Anthropological Theory, Oxford: Clarendon Press, 1998, bls. 22. 8 nicholas Thomas, „introduction“, Beyond Aesthetics. Art and the Technologies of Enchantment, ritstj. Christopher Pinney and nicholas Thomas, Oxford: Berg, 2001, bls. 1–12, hér bls. 5. 9 Íris Ellenberger, „Íslendingar í heimi framtíðarinnar: kvikmyndir Vigfúsar Sigurgeirssonar og landkynningarvakningin 1935–40“, Þjóðin, landið og lýðveldið:
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166

x

Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar
https://timarit.is/publication/1098

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.