Andvari

Årgang

Andvari - 01.01.1970, Side 136

Andvari - 01.01.1970, Side 136
134 SVERRIR KRISTJÁNSSON ANDVARI fjöldanum til voru franskir smábændur í sjálfseign í yfirgnæfandi meirihluta og urðu 'flestir að taka land á leigu 'hjá stórjarðeigendum. í stað hinna persónulegu tengsla landsdrottins og hónda í hinu lénska skipulagi var komin landskuldin, greidd í reiðufé, samkvæmt lögmálum hins kapítalíska þjóðfélags. Hið borgara- lega inntak hinnar miklu frönsku byltingar birtist einna skýrast í iþessu efni: lagalegu jafnrétti stéttanna og efnahagslegu ójafnræði þeirra. Franska byltingin skapaði mesta og bitrasta vopn sitt, þar sem var landher hennar. Þar tók hún þó við nöturlegu búi. Af 9 þúsund liðsforingjum voru aðeins 3000 éftir í stöðum sínum, þegar byltingarstyrjaldirnar bófust 1792, hinir höfðu flúið eða sagt sig úr herþjónustu. Hinir nýju herforingjar byltingarinnar feta sig flestir upp met- orðastiga hersins fyrir eigið afl og framgöngu, margir af lágum stigum. Svo er um herforingja eins og Hoohe, Augereau, Jourdan, Murat, Masséna — og Napó- leon, sem er glæsilegastur þeirra allra. Þessir menn eiga byltingunni bókstaflega allt að þakka. Skömrnu fyrir byltingu hafði liðsforingjastöðum í franska hernum verið lokað öllum nema þeim, sem voru aðalbornir í þrjá ættliði. I stórskotaliðs- sveitunum var þó gerð nokkur undantekning á þessu, og vildi það Napóleon til happs. í borgaralegu bugmyndalífi var persónulegur frami, metnaðurinn að hefj- ast af lágum stigum til metorða og valda, ein hin ríkasta taug, og iþegar byltingin hafði hafið jafnréttið til hásætis, var framavegurinn hvergi vænlegri en í hernum, þar sem hver óbreyttur liermaður bar marskálksstafinn í bakpoka sínum. Þessir hershöfðingjar frönsku byltingarinnar voru flestir ungir menn milli tvítugs og þrítugs, yngstir stéttarbræðra sinna í allri álfunni. Undir forustu þeirra flutti franski herinn byltinguna úr landi. Hinir ævintýralegu sigrar franska hersins á árunum 1794—1800 bættu ekki aðeins nýjum löndum og landsvæðum við Frakk- land, heldur vora stofnuð svokölluð systralýðveldi í námunda við frönsku landa- mærin. Flin þýzku héruð vestan Rínar voru innlimuð Frakklandi, og Belgía fór á sömu lund. Holland var gert að Batavíska lýðveldinu, Sviss að Helvetíska lýð- veldinu, Langbarðaland og lilutar af Venezíu og Páfaríkinu hlutu nafnið Cisalp- ínska lýðveldið, og enn var stofnað Lígúríska lýðveldið, er tók yfir Genúa og norð- vesturströnd Ítalíu. í öllum þeim löndum og landshlutum, sem franski herinn innlimaði Frakklandi eða gerði að lýðveldum, var lögstéttaskipulagið afnumið, nýtt réttarfar sett að frönskum hætti, bændaánauð afnumin og lénskvöðum af- létt. Jafnréttisboðorð frönsku byltingarinnar er hvarvetna lögfest. Kirkjueignir eru teknar eignamámi og seldar, tíund afnumin. Stjórnarskrár eru samþykktar, venjulega að fyrirmynd þess franska stjórnarfars, er ríkti á forstjóratímibilinu. Talið er, að af 29 stjórnarskrám, sem samþykktar vom í Evrópu utan Frakklands á ámnum 1791 — 1802, hatfi 26 verið gerðar að franskri íhlutun. Franska byltingin skapar þannig borgaralegt þjóðfélag í sinni mynd í þeirn ríkjum, er næst henni
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168
Side 169
Side 170
Side 171
Side 172
Side 173
Side 174
Side 175
Side 176
Side 177
Side 178
Side 179
Side 180
Side 181
Side 182
Side 183
Side 184
Side 185
Side 186
Side 187
Side 188
Side 189
Side 190
Side 191
Side 192
Side 193
Side 194
Side 195
Side 196
Side 197
Side 198
Side 199
Side 200
Side 201
Side 202
Side 203
Side 204
Side 205
Side 206
Side 207
Side 208
Side 209
Side 210
Side 211
Side 212
Side 213
Side 214
Side 215
Side 216

x

Andvari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.