Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 144

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 144
142 Ritdómar ein út frá því efni sem þær taka fyrir. Það sem helst situr eftir eru áleitnar spurning- ar Schott um hversu stórt og mikilvægt hlutverk nauðganir og niðurbrot á konum hafa leikið gegnum söguna. Önnur spurn- ing sem áhugavert væri að takast á við er hvort sú staðreynd að konum hefur verið markvisst nauðgað í margar aldir bendi ekki til þess að það muni taka óratíma að má raunverulega út ummerki þess úr samfélagslegri meðvitund kvenna. Áhrif samfélagsins á okkur sem einstaklinga eru líklega miklu meiri og rótgrón- ari en við gerum okkur grein fyrir. Enn eiga kenningar Beauvoir við um það að hinu karllæga er hampað á kostnað hins kvenlæga og öfugt sem minnir á að það þarf að halda áfram að vinna með þessar kenningar til að við náum mögulega ein- hvern tímann því jafnvægi sem Kierke- gaard talar um að sé svo mikilvægt til að við verðum hamingjusöm. Slíkt jafnvægi er milli þeirra gilda sem við teljum hluta af hinu líkamlega og hefur verið tengt hinu kvenlega og þeirra gilda sem við teljum vera hluta hins andlega og um leið því sem hefur í hefðinni verið tengt hinu karllega. Þetta tvennt þarf að fá að spila saman, annars vegar innan hvers ein- staklings og hins vegar innan' samfélags- ins. Grein Sigríðar minnir einnig á það hversu margt er hægt að finna í ritum og kenningum Nietzsches og að við þurfum ekki að staðnæmast við það sem hæst hef- ur farið hjá femínistum sem er að benda á alla þá staði sem hægt er að nota til að sýna fram á að hann sé karlremba. Líklega eru flestir sammála um það að heimspeki Nietzsches er gegnsýrð af tvíræðni og hér bendir Sigríður, eins og fleiri hafa gert, á þá einföldu staðreynd að hún hlýtur þá líka að vera það þegar kemur að kenning- um hans og fullyrðingum um konur. Eg tel tvímælalaust að þetta verk eigi erindi við öll þau sem fást við femínísk fræði þó að það sé innan annarra fræði- greina en heimspeki. Ekki síður tel ég verkið veita góða innsýn í fræðin fyrir þau sem vilja kynna sér hvernig femínismi og femínísk greining virkar. Raunar tel ég ákaflega mikilvægt að þau sem fást við heimspeki kynni sér femínísk fræði með opnum huga því þau opna nýjar leiðir að gamalgrónum kenningum og vekja upp nýjar spurningar hjá lesandanum. Þegar ég fór fyrst að kynna mér femínísk fræði hljómaði stöðugt í huga mér þessi runa frá femíníska guðfræðingnum Rosemary Radford Ruether um það sem femínist- ar þurfa að gera: að gagnrýna (hefðina), endurheimta (sögur og skrif kvenna) og endurskapa) Þannig má sjá kenningar hefðarinnar í nýju og margræðara ljósi. Höfundar bókarinnar Fæðing, dauði og kvenleiki. Heimspeki holdsins leggja til að hugtökin tvíræðni og mótsögn séu dregin fram þar sem engin ein leið dugi til að skoða hugmyndir um fæðingu og dauða. Þetta á raunar við alla heimspeki, öll fræði, að mikilvægt er að skoða og setja fram kenningar með opnum huga til að fræðin fái að vaxa og dafna. Femínísk fræði eru nauðsynleg fyrir þær sakir hversu karllæg heimspekin hefur verið gegnum aldirnar, af þeirri einföldu ástæðu að karlar hafa skrifað meginpart kenninganna (og skrif kvenna hafa verið þögguð niður). Síðustu ár hefur mér sýnst að það sé ekki það eina sem femínisminn bætir við. Með því að lesa heimspekina á nýjan hátt og út frá nýju sjónarhorni, hvert svo sem það er (t.d. út frá sjónarhorni kvenna, samkyn- hneigðra eða kúgaðra minnihlutahópa) munu fræðin síður staðna. Okkur ber að taka vel á móti verkum sem þessu sem opnar nýja sýn á gamlar hugmyndir. Helst vildi ég sjá texta þessara heimspek- inga ásamt öðru nýju sem heimspekin býður upp á lesna í skyldunámskeiðum við heimspekideildir háskóla landsins. Ef einungis er einblínt á að kenna hina stóru heimspekinga (sem að sjálfsögðu er mikilvægt) án þess að kynna markvisst
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.