Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 128

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 128
126 Olafur Pálljónsson Handverksmenn halda ekki eintómum kenningum að lærlingum sínum; þeir láta þá vinna án tafar svo að þeir fái lært að hamra járn með því að hamra járn, að skera út með því að skera út, að mála með því að mála, að stökkva með því að stökkva. Þess vegna ættum við, í skólum, að kenna nemendum að skrifa með því að skrifa, að tala með því að tala, að syngja með því að syngja, að hugsa með því að hugsa o.s.frv., svo að skólamir geti einfaldlega orðið verkstæði þar sem unnið er af kappi.14 Hér virðist mér Kómeníus hitta naglann rækilega á höfuðið. Við skulum kenna nemendum að hugsa með því að láta þá hugsa og þá verða skólarnir að verkstæði þar sem unnið er af kappi. En hvernig kennum við nemendum að hugsa með því að hugsa? Fyrsta skrefið er það sem ég nefndi í upphafi, nefnilega að gefa nem- endum krefjandi viðfangsefni í skólanum, viðfangsefni sem þeir geta tengst nógu innilega til að þeir eigi einhvern möguleika á að hugsa skýrt og gagnrýnið um þau. I arfleifð kynslóðanna - í vísindunum, listunum og allri menningunni - er urmull af heillandi og krefjandi viðfangsefnum. En hversu stórkostleg sem viðfangsefnin eru, þá eru þau ekki gefin sem viðfangsefni tiltekinna nemenda. Það er ekki nóg að viðfangsefni hafl alla burði til að vekja áhuga nemanda ef raunverulegur áhugi vaknar ekki. Þetta atriði - sem í raun ætti að vera svo augljóst að ekki þurfi að hafa á því orð - þýðir að kennarastarfið getur ekki verið einbert miðlunarstarf þ.e. starf sem er fólgið í því að miðla þekkingu og færni til viðtakenda, heldur verður það að vera uppgbtvunarstarf Viðfangsefni námsins, hvort heldur afmörkuð viðfangs- efni tiltekinna fræðigreina eða það sem kalla má almenna þekkingu, geta ekki séð um sig sjálf, ef svo má segja. Kennarinn verður að huga að reynslu nemenda sinna, áhuga þeirra og hæfileikum, til að sjá hvernig viðfangsefni námsins geta orðið að lifandi viðfangsefni nemendanna sjálfra. Og það er ekki nóg að huga að þekkingargrunni nemendanna, heldur verður að hafa tilfinningalíf þeirra með í för. Mary Helen Immordino-Yang og Antonio Damasio leggja einmitt áherslu á þetta í greininni „We feel therefore we learn" þar sem þau benda á nýlegar niður- stöður i lífeðlisfræði heilans sem renni stoðum undir þá skoðun, sem raunar er ekki ný, að tilfinningalífið skipti höfuðmáli fyrir vitsmunalífið.15 Sú sýn á kennarastarfið, að það sé uppgötvunarstarf ekki síður en miðlunarstarf, var ein af lykilhugmyndum Johns Dewey. Hið sama má vitanlega segja um fieiri frumkvöðla á sviði menntunar, t.d. Maríu Montessori. Mér virðist að í leikskólum sé gjarnan unnið í þessum anda og þess vegna eru leikskólar kannski skýrustu dæmin um vettvang þar sem hugsun er ræktuð. Enda má segja um leikskólana að þeir séu „verkstæði þar sem unnið er af kappi" eins og Kómem'us orðaði það. Sú hugmynd að kennarastarfið sé uppgötvunarstarf hefur aftur afleiðingar fyrir fagmennsku kennara. Fagmennskan hlýtur vissulega að gera ráð fyrir góðri fag- þekkingu, en hún verður líka að taka alvarlega þá staðreynd, leyfi ég mér að segja, 14 Tilvimunin er f'engin frájean Piaget 1993:178. 15 Immordino-Yan og Damasio 2007. Segja má að Aristóteles hafi haldið fram svipaðri skoðun og við upphaf 20. aldar var John Dewey örugglega skeleggasti talsmaður hennar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.