Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 145

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 145
Ritdómar 143 það sem nýrra er þá eigum við á hættu að arar bókar og vona að sem flestir kynni drepa alla frjóa hugsun. Hlutverk heim- sér efni hennar. spekinnar er að vekja nýjar spurningar út Erla Karlsdóttir frá nýjum einstaklingum og ekki síst út . Lynnfrvmgz, Feminism and Christwnity^sh- frá nýjum tíma. Því fagna ég útgáfu þess- ville: Abington Press, 1999, bls. 21. í takt við tímann Jón Ólafsson: Andóf, ágreiningur og áróður. Háskólinn á Bifröst, 2009.303 bls. Þegar litið er yfir helstu umfjöllunarefnin í greinasafni Jóns Ólafssonar, Andóf, ágreiningur og dróður, er greinilegt að um er að ræða rit sem tekst á við eigin sam- tíma: Annars vegar varða greinarnar um- fangsmikil efni eins og ýmis kreppuein- kenni stjórnmála í dag og möguleika heimspekinnar á að vinna gegn þeim. Hins vegar eru margar greinanna augljós- lega sprottnar upp úr atburðum síðastlið- inna ára og í þeim er glímt við siðfræði mótmæla, skilgreininguna á ritstuldi, átök milli þjóðernishópa eða menningarheima, gylliboð líftæknifyrirtækja o.m.fl. Allt eru þetta spurningar sem höf- undur segir að hafi skipt sig máli á einum tíma eða öðrum og reynir hann að svara þeim sem heimspekingur: „Mikilvægasta þjónusta heimspekinnar við samfélagið og við leit fólks að sannleika" segir Jón vera þá að hún geri sífellt kröfu „um rök og ástæður skoðana" og beinist þannig „að kreddufestu, viðteknum viðhorfum og hvers kyns hugmyndafræði". Segja má að í þessum orðum felist nokkurs konar stefnuyfirlýsing um þau efnistök sem höfundur beitir í greinasafni sínu. I því sambandi greinir hann frá því í inngangi að hann leggi víðan skilning í heimspekihugtakið. Olíkt flestum öðr- um fræðigreinum eigi allir að geta „tekið þátt í henni" um leið og hún viðheldur stöðu sinni sem „strangfræðilegri" grein. Með öðrum orðum takist heimspekin „á við grundvallarspurningar [...] um hlut- ina [en] á forsendum rökhugsunar og skynsemi sem öllum er gefin án tillits til menntunar eða bakgrunns". Ástæðan fyr- ir því að bókin ber undirtitilinn Greinar um heimspeki er því beinlínis sögð vera sú að greinarnar „eigi erindi við alla, ekki aðeins við fræðimenn eða sérfræðinga á þröngt afmörkuðu sviði" (7-9). Nú er þetta nokkuð óhefðbundin skil- greining á heimspeki sem kann að bjóða upp á að mörkgreinarinnar við aðrarverði nokkuð óljós (sem væri að vísu engin nýlunda). Þannig virðist mér einkar fátt í greininni um Halldór Laxness, „Áróðurs- maðurinn hittir sjálfan sig. Laxness um Laxness í Sovétríkjunum", sem gæti talist heimspekilegt í einhverjum hefðbundn- um skilningi, ef frá er talin viss hugleið- ing um eðli áróðursverka sem þar er að finna. Við lestur bókarinnar reyndust þó vera ýmsir þræðir sem tengja greinarnar nokkuð vel saman, þannig að safnið virk- ar sem ákveðin heild. Að vissu leyti nær skipting bókarinnar í þrjá meginhluta yfir aðskiljanleg efnissvið hennar en þó má t.d. segja að heimspekilegur pragmatismi sé undirliggjandi í verkinu öllu. I fyrsta hluta greinasafnsins, sem nefn- ist „Andóf og mótþrói", er að finna máls- vörn fyrir andófshreyfingum, einkum af því tagi sem segja má að hafi orðið áberandi hér á landi við byggingu Kára- hnjúkavirkjunar, gegn niðurrifi gamalla húsa eða í kjölfar bankahrunsins. Slíkar hreyfingar hafa jafnan uppskorið lítið lof skoðanamyndandi aðila og stofnanir rík-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.