Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 82

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 82
80 Róbertjack ins, t.d. frá líkama til sálar. Þetta gefur til kynna að líta ætti á líkamsstigið sem eitt, því ef viðfangið skilgreinir stigið er einkennilegt að hafa t.d. eitt vísindastig en tvö eða þrjú líkamsstig. Þá virðist ekki augljóst af hverju líkamsstigin ættu að vera tvö eða þrjú frekar en fjögur, fimm, sex eða fleiri. Vandinn er hins vegar að það kemur einfaldlega fram bæði í samantektinni og almennu lýsingunni að byrja skal á að elska einn líkama og svo fleiri, eins og um fleiri en eitt stig sé að ræða. Þar á móti má nefna að ósamræmi er á milli almennu lýsingarinnar, þar sem talað er um að elska einn líkama og svo alla líkama, og samantektarinnar þar sem talað er um einn, tvo og alla líkama. Þetta bendir ekki til þess að Platon hafi haft skýra hugmynd um fjölda líkamsstiga. Hér virðist þó mikilvægt að koma því til skila að til að byrja með sé einstaklingurinn eingöngu fær um að beina athyglinni að einhverju einu í hvert sinn. Smátt og smátt fari hann svo að átta sig á að sumir hlutir eru líkir hver öðrum og það má fella þá undir eitt hugtak, eins og hugtakið „líkami". Á endanum áttar maður sig svo á því að allir líkamar eru líkir hver öðrum að svo miklu leyti sem þeir eru líkamar. Líkamsstigin eru þá fleiri en eitt vegna þess að hér í upphafi „ástarstigans" er einstaklingurinn að læra að para mismunandi hluti undir eitt hugtak. Þetta hefur svo lærst þegar kemur að næsta viðfangi og því óþarfi að tala um fleiri en eitt sálarstig. Það að tala um mismunandi líkamsstig er þó óþarft til að koma þessu atriði til skila. Það má einfaldlega tala um tilfærsluna til aukins skilnings á líkömum sem þrep innan líkamsstigsins. Þannig má skilgreina stig með hliðsjón af aðalviðfangi ástarinnar í hvert sinn. Stigin eru því almenn. Þrep eru hins vegar smærri og fleiri en stig og lýsa breytingum innan stiganna sem ekki valda grundvallarbreytingu á sjónarhorninu. J.M.E. Moravcsik hefur fært góð rök fyrir þessum greinarmuni á stigum og þrepum með því að greina einstök þrep í texta Platons. Hann sá að þrepin sem finna má í umræðunni um líkama endurtaka sig með hliðstæðum hætti þegar talað er um sálir og lífshætti.10 Slík endurtekning gefur til kynna að hér megi sjá tvö mismunandi stig sem mótast af samskonar innra ferli, sem reyndar kemur mjög heim og saman við það sem búast má við í þroskaferli. Á tilteknu stigi hefst ferlið á mikilli ást á viðfangi stigsins (t.d. líkama), næst eykst skilningur á viðfanginu og loks dofnar ástin á því og verður móttækileg fyrir nýju viðfangi (t.d. sál). Með þessu móti virðist skynsamlegt að líta á líkamsstigið sem eitt stig sem felur í sér fleiri þrep. Þegar talað er um einn, tvo og þrjá lík- ama í samantektinni má því frekar skilja það sem upprifjun á þessum mikilvægu þrepum.11 Greiningu Moravcsiks má einnig nota sem vísbendingu um lausn á síðari vanda okkar um stigskiptinguna, þ.e. vandanum um hvort sálin og lífshættirnir tilheyra einu eða tveimur stigum. Moravcsik greindi fimm þrep sem náðu yfir umfjöll- unina um líkama og svo sambærileg fimm þrep sem náðu yfir umfjöllunina um io Moravcsik 1972: 285-287. 11 Einnig hafa verið færð rök fyrir því að samantektin endurspegli viðfangsefni ræðnanna sex í Satn- drykkjunni. Sjá Foley 2010, Hahn 1985: 98-100 og Strauss 2001: 237. Platon kann því að hafa aukið við fjölda líkamsstiganna til að þau passi við ræðurnar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.