Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 102

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 102
ioo Guðbjörg R. Jóhannesdóttir og Sigríður Þorgeirsdóttir okkar á því að vera hluti af umhverfinu ásamt öðrum skapar. Þannig geta feg- urð og ljótleiki orðið mælikvarðar á gott samfélag; fallegt er það umhverfi sem skapar möguleika á athöfnum og tengslum sem hafa jákvæð áhrif á líðan okkar og lífsgæði, ljótt er það umhverfi sem veldur streitu, vanlíðan og skorti á tengsla- tilfinningu. Niðurlag Eins og kom fram í upphafi hefur fegurð verið afar léttvæg fundin í íslenskri umræðu um nýtingu og vernd náttúrusvæða. Margir muna orð Valgerðar Sverris- dóttur, þáverandi iðnaðar- og viðskiptaráðherra, í miðri Kárahnjúkadeilunni: „Ég sé enga sérstaka náttúrufegurð hér." Hið almenna viðhorf til afstæðis fegurðar kemur skýrt fram í þessum orðum. Fegurð er hér talin huglæg og afstæð, einni getur þótt eitthvað fallegt en önnur sér hér ekkert sérstakt, og þess vegna er ekki hægt að mæla og meta þau gildi sem fólk virðist tengja við upplifunina af nátt- úrufegurð og taka þau til greina í umhverfismati. Þetta er í hrópandi ósamræmi við þá staðreynd að náttúrufegurð er eitt mikilvægasta gildi sem almenningur telur landið búa yfir.22 Þetta kemur m.a. fram í athugasemdum Faghóps I í skýrslu um gerð Rammaáætlunar um verndun og nýtingu vatnsafls og jarðvarma: Faghópurinn telur [...] mjög mikilvægt að fá mat á fagurfræðilegu, upp- lifunar- og tilfinningalegu gildi íslensks landslags. Fáar rannsóknir hafa verið gerðar á þessu sviði en það er mat okkar að þessi þáttur skipti miklu máli fyrir almenning, fyrir heimamenn á mögulegum virkjunarsvæðum og almennt fyrir þá sem láta sig íslenska náttúru varða. Að því má einnig færa rök að sérstaða íslenskrar náttúru á heimsvísu sé hugsanlega einna mest í landslagi, sem endurspeglast af sérstæðri jarðfræði og jarðfræði- legri uppbyggingu landsins.23 Ástæða þessarar veiku stöðu fagurfræðilegra gilda er að þau eru talin of huglæg og afstæð, en þessi skilningur byggir einmitt á þeirri hefðbundnu hugmynd um fegurð sem hér hefur verið gagnrýnd. Hugmynd okkar um fegurð byggir á því að fegurð sé reynsla sem á sér stað á milli vitundar og viðfangs, á mörkum þess huglæga og hlutlæga, og þessi nálgun býður okkur að veita reynslunni athygli til þess að varpa ljósi á gildi og merkingu landslagsfegurðar. Mat á „fagurfræðilegu, upplifunarbundnu og tilfmningalegu gildi íslensks landslags" er ekki hægt að setja upp í tölfræðilegu línuriti, en það þýðir ekki að ómögulegt sé að taka tillit til landslagsfegurðar í ákvarðanatöku. Með því að skoða náið raunverulegar fagur- 22 I rannsókn frá 1997 kom fram a0 Islcndingar líta á landslag sem sitt helsta þjóðartákn (Þorvarður Árnason 2005). Könnun sem gerð var við HI fyrir nokkrum árum sýndi að fagurfræðilegt gildi og eigið gildi voru þau gildi sem fólk taldi skipta mestu máli varðandi náttúruna (Rut Kristinsdóttir 2004). Rannsóknir á viðhorfum ferðamanna sýna einnig að helsta ástæða þess að þeir ferðast um Island er að njóta útsýnis og náttúrufegurðar (Anna Dóra Sæþórsdóttir 2009). 23 Verkefnisstjórn um gerð Rammaáætlunar um vernd og nýtingu náttúrusvæða með áherslu á vatnsafl ogjarðhitasvæði 2011: 73.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.