Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 109

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 109
Úr Sóttinni banvænu 107 sótt, vesæld, bágindi, andstreymi, kvalir, sálarangist, sorg, harmur. Og jafnvel þegar þessar þjáningar leggjast svo þungt og sársaukafullt á okkur að við manneskjurnar eða hinn þjáði segjum samt að „þetta er verra en dauði" - allt slíkt, sem strangt til tekið er ekki sótt þó að líkja megi við sótt, er frá kristilegu sjónarhorni samt ekki sóttin banvæna. Kristnin hefur kennt hinum kristna að hugsa af slíku göfuglyndi um allt jarð- neskt og veraldlegt, dauðann þar meðtaUnn. Það er engu líkara en hinum kristna sé ætlað að hreykja sér af þeirri stoltu upphafningu yfir allt sem mannkyn að öllu jöfnu kallar ógæfu, yfir hverju því sem mannkyn að öllu jöfnu kallar hið mesta böl. En þá hefur kristnin uppgötvað á ný vesæld sem manneskjan veit í sjálfri sér ekki af, sú vesæld er sóttin banvæna. Það sem náttúrulegu manneskjunni þykir hræðilegt - eftir að allt er upptalið og ekki hægt að tína fleira til: í augum hins kristna er þetta eins og glens. Svo er háttað um tengsl náttúrulegu manneskj- unnar og hins kristna; þau eru eins og tengsl barns og fullorðins: það sem barninu þykir hræðilegt finnst fullorðnum einstaklingi ósköp lítilvægt. Barnið þekkir ekki helberan hrylling, en það gerir sá fullorðni og honum óar við því. Ófullkomleiki barnsins er fyrst fólginn í að þekkja ekki það sem er skelfilegt, og síðan að hrylla við því sem er ekki hræðilegt. Og þannig er því einnig farið með náttúrulegu manneskjuna, hún er ómeðvituð um hvað sé í raun og sanni hræðilegt, þó að hún sé ekki þannig undanþegin því að hana hrylli, nei, hana hryllir við því sem ekki er hræðilegt. Það er líkt og með afstöðu heiðingjans til Guðs: hann þekkir ekki hinn sanna Guð, en ekki nóg með það, hann dýrkar hjáguð eins og Guð. Aðeins hinn kristni veit hvað átt er við með sóttinni banvænu. Sem kristinn einstaklingur öðlaðist hann hugrekki sem náttúrulega manneskjan þekkir ekki - þetta hugrekki öðlaðist hann við að standa uggur af einhverju enn ógnvænlegra. Þannig öðlast manneskja ávallt hugrekki; þegar hún hræðist meiri háska öðlast hún alltaf hugrekki til að takast á við minni ógn; andspænis óendanlegri hættu er eins og hinar séu alls ekki til. En hið skelfilega sem hinn kristni einstaklingur hefur kynnst er „sóttin banvæna". Fyrsti hluti Sóttin banvœna er örvœnting A. Orvænting er sóttin banvæna A Orvænting er sótt andans, sjálfsins, og getarpannig veriðþríþætt: örvænting yfir að vita ekki afeigin sjálfi (óeiginleg örvænting); örvænting yfir að vilja ekki vera eigið sjálf (eiginleg örvænting); örvænting yfir að vilja vera eigið sjálfi Manneskjan er andi. En hvað er andi? Andi er sjálfið. En hvað er sjálfið? Sjálfið er tengsl sem eru í afstöðu til þeirra sjálfra, eða það í tengslunum að þau eru í af- stöðu til þeirra sjálfra; sjálfið er ekki tengslin, heldur það að tengslin eru í afstöðu til þeirra sjálfra. Manneskjan er samsetning af óendanleika og endanleika, af hinu
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.