Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 157

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 157
Ritdómar 155 Gæti t.a.m. sá sem aðhyllist hlutlæga hug- hyggju (e. objective idealism) í anda Charl- es S. Peirce ekki tekið undír með þeirri efahyggju sem Atli færir rök fyrir í bók sinni og kennir við Pyrrhon og felst í að vera reiðubúinn „að vefengja hvers kyns skoðanir en gæta sín þó að fullyrða ekki að mönnum sé ómögulegt að afla þekk- ingar" (13)? Eins og áður segir er einn helsti kostur bókarinnar sá hversu skýrt höfundurinn kveður að orði. Það er ekki reynt að slá ryki í augu lesandans eða dreifa athygli hans með skrúðmælgi. Textinn endur- speglar þannig á skýran hátt eindrægni og staðfestu höfundarins, t.a.m. í þessum orðum: Þá vita lesendur hvar þeir hafa mig. Eg er hluthyggjumaður um veruleikann, aðhyllist samsvörunarkenningu um sannleikann og vil frekar lifa í sátt við óvissuna en hlaupa flóttaleiðir á borð við hughyggju og pragmatisma. (34) ,Af einlœgriforvitni og glaðvarri spurn" Eins verður að geta áður en yfir lýkur. Það er hversu listilega Atli fléttar skáldskap saman við frásögn sína og rökfærslu. Nú þegar hefur verið minnst á tilvitnun Atla til kvæðis Þorsteins frá Hamri en auk þess vitnar hann bæði til Fjallaskáldsins Steph- ans G. Stephanssonar og Hannesar Pét- urssonar. Raunar gefur Atli tóninn strax í upphafi 1sátt við óvissuna sem hefst á er- indi úr Hávamálum þar sem segir m.a.: „Því að óbrigðra vin / fær maður aldregi / en mannvit mikið" (5). Boðskapur Isátt við óvissuna felst að miklu leyti í því að þessi heilræði Hávamála eigi ekki síður við efahyggju en „mannvit mikið". Sjálfur segir Atli um efann að hann álíti hann vera vin sem gott er að kjósa til fylgdar (9). Þetta leiðir hugann að því sem marg- ir myndu telja löst á verkinu, þ.e.a.s. hversu persónulegt það er. Þó svo að það borgi sig ekki að leggja of mikið út af fáum orðum, þá er persónugervíng efans í vin sem við veljum okkar til fylgdar lýs- andi fyrir hversu persónuleg / sátt við óvissuna er. A einum stað ræðir Atli skírn Ágústínusar í Mílanó og að dómkirkjan þar í borg standi nú yfir rústum þess stað- ar sem skírnin fór fram í. Og Atli segir: „Þar kom ég eitt sinn en sá fátt, því þótt stigi lægi þarna niður var þar nær algert myrkur." (18) Það skal ósagt látið hvort þetta eigi að endurspegla viðhorf Atla til heimspeki og heimssýnar Ágústínusar en þetta undirstrikar um hversu persónulegt verk er að ræða sem varpar ekki síðra ljósi á höfund sinn en efni sitt. Og sem slíkt þá einkennist það svo sannarlega af „einlægri forvitni og glaðværri spurn" (10). Jakob Guðmundur Rúnarsson 1 Þeir sem vilja kynna sér verk Atln nánar, og reyndar allir áhugamenn um heimspeki, eru hvattir til að líta á heimasíðu hans, www.this.is/ atli.þar sem m.a. má finna nákvæma ritaskrá.Atli hefur af miklum myndarskap gert bróðurpart höfundarvcrk síns öllum aðgcngilegan á heima- síðunni, þ.m.t. hina nú 'úiíianleguÆaricisti. 2 Þó vildi ég gera athugasemd við þá fullyrðingu höfundar í þeirri umfjöllun að grcinarmunur á því huglæga og því hlutlæga sé innbyggður í mál okkar og hugsun (86). Benda má á niðurstöður rannsókna Lorraine Daston og Peters Gallison sem birtust í bókinni Objectivity árið 2007. Þar eru færð sterk rök fyrir því að greinarmunur þcss „huglæga" og „hlutlæga" er ekki fyrirfram gefinn í mannlegri hugsun heldur sé að cinhvcrju leyti sögulega skilyrtur.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.