Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 20

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 20
18 Kristian Guttesen rœðir við Sigríði Þorgeirsdóttur Me'r virðistpú vera að lýsapeirri afstöðu að vitundarleysi um stöðu okkar ínáttúrunni se'ástæðapeirrar blindni sem við hljótum að vera baldin. I upphafi ritgerðar sinnar „Um sannleika og lygi í ósiðrænum skilningi" talar Nietzsche um það að líf mannkyns eigi sér upphaf og endi. Það megi líkja því við drambláta mínútu í samhengi alheimsins. Dramblát vegna þess að við ímynd- um okkur að við séum miðja og hápunktur alls sem er, en erum í rauninni bara hlekkur í þróunarkeðju. Að því leyti höfum við aftengt okkur náttúrunni. Þegar ég tala um að maðurinn nái siðferðilegri sátt við náttúruna, þá er ég ekki að tala um afturhvarf til heiðins skilnings á stöðu okkar í henni, þó að það sé margt ágætt við hann. Mér er fyrst og fremst umhugað um að við skiljum stöðu okkar í henni og séum siðferðilega ábyrg gagnvart komandi kynslóðum. Okkur ber að skila náttúrunni til þeirra í sama eða betra ástandi. Það var ein ástæðan fyrir því að ég gerðist umhverfissinni skömmu eftir að ég fluttist til Islands um síðustu aldamót. Mér fannst gengið of hart að íslenskri náttúru af stórfyrirtækjum sem voru heldur ekki að hugsa um hag samfélagsins í víðari skilningi. Jafnframt hefur mér alltaf fundist nauðsynlegt að grafa undan skörpum aðgreiningum á aktívisma og heimspeki eða fræðum, kenningum og athöfnum, og starfi einstaklinga og samstarfi við aðra. Það er margt um hverja þessara þriggja aðgreininga að segja. Auðvitað mega fræði aldrei verið alfarið í þágu aktívisma, vegna þess að þá eru þau orðin að stjórnmálastefnu eða hugmyndafræði. Fræðimenn verða alltaf að leitast við að hafa það sem sannara reynist, að vinna í þágu sannleikans jafnvel þótt við þekkjum ekki sannleikann „nema sem brot og í böndum" eins og segir í gömlu kvæði. Engu að síður tel ég að það að starfa t.d. að umhverfismálum eða jafnréttismálum hafi gefið mér mikinn efnivið til að vinna úr í minni heimspeki. Að vissu leyti hefur aktívisminn verið mér eldsmatur, ef svo má að orði komast. Kenningar og athafnir hafa að því leyti orðið mér samofnari. Samstarf við aðra í aktívisma getur verið óendanlega gefandi og það er mikið frelsi fólgið í því að fylgja hugsjón. Stundum var ég gagnrýnd af öðrum fræðimönnum fyrir að taka virkan þátt í baráttu gegn byggingu Kárahnjúkavirkjunar, að með því að taka afstöðu myndi ég glata trúverðugleika sem fræðimaður. Eg tók afstöðu í þessu máli sem borgari og ég lærði sem fræðimaður af því. En eiga fræðimenn ekki einmitt að gæta h/ut/ægni? Oft virðist sem talið sé að hlutverk heimspekinga og siðfræðinga sé að standa á hliðarlínunni líkt og lýsendur í fótboltaleik. Þeirra hlutverk sé það að rýna í leik- inn og segja að bláa liðið sæki svona fram og rauða liðið svona. Hlutverk siðfræð- ingsins sé síðan að sýna fram á mögulega kosti og galla hvors leikafbrigðis um sig, en alls elcki að fella neina dóma eða taka afstöðu. Ég held að sýn okkar sem slíkir „lýsendur" sé minna óhlutdræg en við viljum oft vera láta. Heimspekingar eru í auknum mæli krafðir um þátttöku í „sannleiksskýrslum" og „sannleiksnefndum". Lagaleg afgreiðsla er oft takmörkuð vegna þess að hún fjallar um ábyrgð ein- staklinga sem þarf að sýkna eða sakfella. I viðamiklum og flóknum samfélags- legum deilumálum þarf að reifa málin á mun víðtækari hátt (m.a. vegna þess að
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.