Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 101

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 101
Endurheimtfegurðarinnar á timum náttúrunnar gg umhyggju fyrir lífi okkar í heiminum, eins og Páll Skúlason hefur fjallað um í bók sinni Hugleiðingar við Oskju. James Hillman kemst að áþekkri niðurstöðu. Hann spyr hvað geti hreyft þannig við okkur að við getum orðið áskynja og meðvituð um ástand vistkreppu og geti jafnframt hvatt okkur til dáða til að breyta lífi okkar til að bregðast við þessari kreppu. Er það siðferðileg skyldutilfinning í anda Kants, undrun yfir mikilleika náttúrunnar og virðing fyrir henni, eða jafnvel sektarkennd vegna ótta um að menn eyðileggi jörðina og eyði þannig sjálfum sér? Hillman kemst að þeirri niðurstöðu að það sé einungis ástin sem geti hvatt okkur til þess að breyta þeim viðhorfum okkar til náttúrunnar sem hafi leitt til vistkreppu. „Að- eins ástin dugar til, þrá til heimsins" og að hans mati er ástleysi til heimsins rótin að vistkreppu samtímans.19 Fagurfræði ogfyrirbærafmði Þessar hugmyndir um ást og tengsl byggja á reynslu af fegurð og þá erum við komin að tengslum milli fagurfræði og fyrirbærafræði. Berleant bendir á að fagur- fræði og fyrirbærafræði deiU tveimur megináherslum: áherslunni á það að fresta öllum fyrirframgefnum viðhorfum og skoðunum, og áherslunni á skynjunina. Þetta er einmitt það sem Merleau-Ponty benti á í skrifum sínum um Cézanne og fleiri listamenn; fagurfræðileg nálgun Cézanne sem fólst í því að skynja bara til þess að skynja og reyna að festa einhverskonar hreina skynjun á veruleikanum á striga á margt sameiginlegt með fyrirbærafræðilegri nálgun. Bein skynreynsla af þessu tagi er þannig sú skynjun sem liggur öllu til grund- vallar, í henni felast frumstæðustu kynni okkar af veruleikanum, áður en við náum að hugtaka hann og mynda okkur skoðanir um hann. En þessi kynni, frumstæð sem þau eru, hafa áhrif á líðan okkar, og sú vellíðan eða vanlíðan sem reynslan veitir okkur er einn helsti áhrifavaldur og drifkraftur hegðunar og breytni. Gæði skynreynshmnar verða á þennan hátt fyrsti og síðasti mælikvarðinn á velgengni samfélaga.20 Þannig tengir Berleant hið fagurfræðilega við hið félagslega: með því að benda á að það hvernig við skynjum umhverfi okkar, landslagið sem við dvelj- um í, hefur mikilvæg áhrif á lífsgæði okkar, hvort sem það er náttúrulegt landslag eða borgar/bæjarlandslag.21 Ef fegurð er það nafn sem við gefum upplifun af jákvæðum tengslum okkar við hvert annað og umhverfi okkar, ætti hún að gegna veigameira hlutverki þegar við tökum ákvarðanir um það hvernig aðstæður við sköpum í gegnum umhverfis- skipulag. Þar fyrir utan þarf að leggja áherslu á að það þurfi að þroska með fólki fegurðarskyn í skólum og uppeldi. Fegurð og ljótleiki eru ekki lengur skilgreind út frá yfirborðseiginleikum, heldur út frá þeim tengslum sem fagurfræðileg skynjun r9 Hillman 1998: 264. Hannah Arendt er þeirrar skoðunar að pólitísk kreppa einkennist af ástleysi til heimsins og að amor mundi sé leið til þess að vinna sig út úr henni og endurskapa vettvang stjórnmála. 2° Berleant 2010: 9-10. 21 Slík ábending birtist raunar einnig í Evrópska landslagssáttmálanum, en þar er hugtakið landslag notað til þess að fanga þessa vídd mannlcgrar reynslu og gilda.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.