Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 54

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 54
52 Eyja Margrét Brynjarsdóttir Náttúra um náttúru Þegar litið er til peninganna liggur svarið nokkuð beint við: Peningar eru í eðli sínu skapaðir af samfélaginu og gildi þeirra er viðhaldið af samfélaginu. Þannig hvílir þetta gildi á mannlegri hegðun og afstöðu og sjálfsagt er að skoða þessa hegðun og afstöðu til að komast að einhverju um það. Með öðrum orðum er þetta gildi sem við viljum geta dregið ályktanir um rígbundið því sem er skoðað emp- írískt í þessu tilfelli. Auðvitað má hugsa sér að einhver kynni að andmæla þessu með því að neita því að gildi peninga sé háð mannlegu samkomulagi og halda því í staðinn fram að tilvist peninga, eða í það minnsta gildi þeirra, sé einhvern veginn sjálfstætt og óháð. Það sýnist mér hins vegar fremur langsótt afstaða og sjálfsagt að gera ráð fyrir að gildi peninga sé haldið uppi af okkur og hugsunum okkar. Með öðrum orðum má segja að svo lengi sem gengið er út frá því að mannleg hegðun og afstaða gegni lykilhlutverki í því að skapa peninga og viðhalda gildi þeirra þá hlýtur að vera sjálfsagt að Hta til rannsókna á þessum sömu hlutum þegar skoða á gildi peninga og eðli þeirra. Hvað varðar annars stigs eiginleikana, þessa skynrænu, er málið líklega eitthvað flóknara, en kannski ekki svo. Eg nefndi það áðan að þeir væru á einhvern hátt háðir skynjunum okkar eða starfsemi skynfæranna. Það var hins vegar ekki alveg á hreinu með hvaða hætti það samband væri. Það virðist þó vera nánast gefið að þær ályktanir sem við drögum um eðli skynrænna eiginleika séu bundnar af því hvernig skynjunin er í raun og veru. Þannig voru samsemdarkenningunni um eðli lita, þeirri kenningu að litir væru það sama og ljósendurvarp tiltekinnar bylgjulengdar, verulegar skorður settar með þeirri uppgötvun að það sem mann- eskjan skynjar sem einn og sama litinn getur verið samsetning af endurvarpi ljóss með hinum ýmsu bylgjulengdum. Það var ekki hægt að halda því fram að litur væri í eðli sínu eitthvað sem væri á skjön við það hvernig manneskjan skynjar liti í rauninni. Rauður litur er, eiginlega samkvæmt skilgreiningu, það sem við almennt skynjum sem rauðan lit og ómögulegt er að gera eðli hans að einhverju sem er óháð þessari skynjun okkar. Stephen Yablo lýsir þessu vel í greininni „Singling out Properties": Munum eftir þversögninni: til að vita hvað hið gula er þarf að vita hvern- ig það lætur gula hluti líta út. En ef hið gula er hlutlægt ættu áhrif þess á mannlega skynjendur ekki að koma því við hvað það er. Hið mótsagn- arkennda svar er að það geti verið fullkomlega hlutlægir eiginleikar sem eru þannig að til að vita hvað þeir eru sé nauðsynlegt að skilja þá á hug- lægan máta. Ég lít svo á að meðal þessara eiginleika megi finna, auk lit- anna, upplifunareiginleika eins og að finna til kláða eða finna til sársauka, skyneiginleika eins og að vera svona í laginu og boðandi eiginleika eins og skynsemi og gæsku.13 Erfiðast er að réttlæta notkun reynslugagna þegar kemur að fyrsta stigs eigin- 13 Yablo 1995: 271.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.