Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 48

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 48
46 Eyja Margrét Brynjarsdóttir í heimspeki og hafna þannig allri tilraunaheimspeki eða tilburðum í þá áttina, jafnvel þeim sem ganga skemra, og telja að heimspeki skuli öðru fremur felast í hugtakagreiningu.2 Eg hef verið að velta fyrir mér eðli tveggja ólíkra fyrirbæra. Annars vegar eru það peningar. Hvað er það sem gerir eitthvað að peningum og í hverju felst það gildi sem peningar hafa? Hins vegar er um að ræða ýmsa eiginleika sem eru með einum eða öðrum hætti skynjanlegir, bæði svokallaða skynræna eiginleika, eins og liti, bragð og hljóð, og rúmeiginleika eins og staðsetningu, stærð og lögun.Til að verða einhverju nær um þetta eðli beiti ég ýmsum greiningar- og hugleiðingar- aðferðum sem eru almennt viðurkenndar heimspekilegar aðferðir. En að auki lít ég til empírískra rannsókna. I empírískum rannsóknum er líka fengist við náttúru, en það er í allt öðrum skilningi þess orðs en þegar eðlið er kallað náttúra. Þar er náttúran það sem náttúruvísindin skoða með reynsluna sér til halds og trausts. Það verður ekki beint sagt að ég leggi stund á tilraunaheimspeki þar sem engar tilraunir fara fram á mínum vegum. En notkun mín á niðurstöðum úr empírísk- um rannsóknum vekur upp svipaðar spurningar og tilraunaheimspekin: Hvernig getur það verið réttlætanlegt að notast við empírísk, eða reynslubundin, gögn til að draga ályktanir um það sem samkvæmt skilgreiningu verður ekki fundið með reynslu? Hugmyndin er jú sú að vettvangur frumspekinnar, og þar með verufræð- innar, sé annars staðar en þar sem reynslan getur leitt okkur. Og það eðli sem er verið að skoða heyrir undir verufræði. Til að réttlæta notkun mína á empírískum gögnum í frumspeki ætla ég að lýsa þessum tveimur viðfangsefnum mínum betur og skýra hvernig megi nálgast hvort um sig. Ég mun færa rök fyrir því að notkun empírískra gagna sé í sumum tilfellum réttlætanleg í frumspeki en að það krefjist ákveðinnar sýnar á viðfangs- efnið. Sem sagt tel ég að einhvers konar tilraunaheimspeki geti verið gagnleg í frumspeki en það þýðir ekki að ég telji að öllum frumspekilegum spurningum verði svarað með sálfræðitilraunum. Sum frumspekileg viðfangsefni verða best skoðuð úr hægindastólnum eftir sem áður. Náttúra og eðli Þær spurningar sem ég hef verið að velta fyrir mér snúast um það sem kalla má verufræðilegt eðli. Verufræðilegt eðli hlutar segir til um hvað hluturinn er. Hvaða eiginleika þarf hann að hafa til að bera til að vera sá hlutur sem hann er? Hvernig þarf hann að vera til að geta talist hlutur af þeirri gerð sem hann er af en ekki hlutur af einhverri annarri gerð? Hér gef ég mér ákveðnar forsendur sem deila má um og vera má að ástæða sé til að rökstyðja þær sérstaklega. Slíkur rökstuðningur verður ekki settur fram í neinum smáatriðum að þessu sinni en til að lesandanum sé ljóst út frá hverju er gengið er rétt að ég greini frá þeim forsendum sem þessi skrif mín miðast við: Ég geri ráð fyrir að maðurinn sé hluti af náttúrunni, að minnsta kosti að nægilega 2 Sjá umræður í Braddon-Mitchell og Nola 2009.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.