Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 118

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 118
n6 Martin Heidegger hlutur né yfirleitt nokkuð sem er. Neindin kemur hvorki fyrir ein og sér né til hliðar við það sem er, sem hún hengir sig svo að segja við. Neindin gerir opin- berun verunnar sem slíka mögulega fyrir mannlega tilveru. Neindin er ekki fyrst andheiti þess sem er, heldur tilheyrir hún upprunalega eðlinu sjálfu. I veru þess sem er á sér stað neindun neindarinnar. En nú er mál að hreyfa andmælum sem hafa verið látin bíða alltof lengi. Ef tilveran getur einungis tengst því sem er, verið til sem sagt, með því að halda sér út í neindina, og ef upprunaleg opinberun neindarinnar á sér aðeins stað í angist- inni, verðum við þá ekki stöðugt að svífa í þessari angist til þess að geta yfirleitt verið til? Og höfum við ekki sjálf játað að þessi upprunalega angist sé sjaldgæf? Umfram allt erum við jú öll til og umgöngumst það sem við erum ekki sjálf og það sem við erum sjálf- án þessarar angistar. Er hún ekki handahófskenndur tilbúningur og neindin, sem henni er eignuð, hreinar ýkjur? En hvað merkir: Þessi upprunalega angist á sér aðeins stað á fágætum augna- blikum? Ekkert annað en: Neindin er okkur vanalega hulin í uppruna sínum. Hvers vegna? Vegna þess að við töpum okkur á ákveðinn hátt gersamlega í því sem er. Því meira sem við snúum okkur að því sem er í amstri okkar, því minna látum við það hverfa frá sem slíkt, því meira snúum við okkur frá neindinni. En þeim mun öruggar þröngvum við sjálfum okkur upp á almennt yfirborð tilver- unnar. Og samt er þetta stöðuga, en þó tvíræða hvarf frá neindinni, innan ákveðinna marka í samræmi við innsta eðli þess. Hún - neindin í neindun sinni - vísar okkur einmitt á það sem er. Neindin neindar án afláts, án þess að við, með því viti sem við hrærumst daglega í, vitum eiginlega um þennan atburð. Hvað er skýrari vitnisburður um stöðuga og útbreidda, en dulda, opinberun neindarinnar í tilveru okkar en neitunin? Hún getur samt engan veginn af sér ekkið, svo að segja til þess að lauma því inn á milli hins gefna, sem tæki til að- greiningar og til að mynda.andstæður. Hvernig ætti líka neitunin að leiða af sér ekkið, þar sem hún getur jú aðeins neitað ef eitthvað neitanlegt er þegar fyrir hendi? Hvernig ætti að vera hægt að uppgötva eitthvað neitunarbært og neit- unarskylt sem eitthvað neitunarlegt, ef öll hugsun sem slík horfði ekki þegar fram á ekkið? En ekkið getur aðeins opinberast ef hulunni er svipt af uppruna þess, neindun neindarinnar yfirhöfuð og þar með neindinni sjálfri. Ekkið er ekki afsprengi neitunarinnar, heldur grundvallast neitunin á ekkinu, sem sprettur af neindun neindarinnar. En neitunin er einnig aðeins einn neindunarháttur, þ.e. háttur sem er þegar grundvallaður í neindun neíndarinnar. Þar með hefur ofangreind tilgáta verið sönnuð í megindráttum: Neindin er uppruni neitunarinnar, ekki öfugt. Ef veldi vitsmunanna á sviði spurninganna um neind og veru hefur þannig verið brotið á bak aftur, þá eru þar með einnig örlög alræðis „rökfræðinnar" innan heimspekinnar ráðin. Sjálf hugmynd „rökfræðinn- ar" leysist upp í hringiðu upprunalegri spurnar. Hversu oft og á hversu marga vegu sem neitunin - sögð eða ósögð - gegnsýrir alla hugsun, er hún samt ekki ein fullgilt vitni um opinberun neindarinnar, sem
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.