Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 142

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 142
140 Ritdómar við rannsóknir á dauða og fæðingu. Benda þær á að hugtökin „margræðni",„tvíræðni" og „þversögn" bjóði upp á hugtakakerfi sem geti nýst við að tala um þessa flóknu viðburði lífsins. Umfjöllunarefni bókarinnar er, eins og titillinn ber með sér, upphaf og endalok lífsins frá sjónarhóli þess kvenlega; hug- tökin um fæðingu og dauða eru í senn rýnd í ljósi þess hvernig þau hafa verið skilgreind með hliðsjón af kvenleika í gegnum tíðina og hvernig þær skilgrein- ingar eru tvíræðar. Áhersla á líkamleika, tengsl og tilfmningar sem í heimspeki fyrri tíma þóttu síðri að tign en vitsmunir, sjálfræði og sálin, varpar nýju ljósi á dauða og fæðingu í kenningum heimspekinga síðari tíma. Höfundar bókarinnar taka fyrrnefnt þema fyrir á þeim grundvelli og vinna úr því hver á sinn hátt þannig að úr verður heilsteypt verk sem er fjölbreytt en heldur sig um leið innan umfjöllunarefn- isins. Bókinni er skipt í jafn marga hluta og höfundar bókarinnar eru og hver hluti hefur sína yfirskrift. Robin May Schott skrifar inngangs- kafiann ásamt tveimur næstu köflum í fyrsta hluta sem ber yfirskriftina „Stjórn- mál samfélags" („Politics of Community"). Hún byrjar á því að fjalla um kynferðis- legt ofbeldi og fórnir út frá sögulegum og pólitískum skilningi. Schott veltir fyrir sér hvers vegna ofbeldi gagnvart konum hefur leikið eins stórt hlutverk og raun ber vitni í frásögnum sem tengjast stór- viðburðum sögunnar. Hún bendir á fjórar sögur sem m.a. tengjast stofnun Rómar- borgar og mikilvægum atvikum í sögu gyðinga. I þessum frásögnum er konum, einni eða fleirum, fórnað, misþyrmt eða nauðgað, verknaðír sem hafa úrslitaáhrif varðandi framgang viðkomandi þjóðar en vekja upp hrylling hjá lesandanum. Schott bendir einnig á þá áhugaverðu staðreynd að ofbeldi hefur leikið gífur- lega stórt hlutverk við löggjöf gegnum tíðina. Nauðganir hafa heldur ekki stöðv- ast, þær virðast fylgja öllum styrjöldum sem Schott veltir fyrir sér í þriðja kafla bókarinnar og fær til þess hjálp frá heim- spekingunum Hönnu Arendt og Giorgio Agamben. Eftir þá yfirferð bendir Schott á að hin nánu tengsl milli nauðgana og styrjalda gefi til kynna flókið samband milli mannslíkamans og hins pólitíska heims og gerir lítið úr þeim hugmyndum að fæðing og dauði séu einungis náttúru- legir viðburðir sem þurfi ekki að setja í samhengi við stjórnmál heimsins (65). Sara Heinámaa tekur við keflinu af Schott og skrifar næstu þrjá kafla inn í annan hluta sem ber yfirskriftina „Fyrirbærafræði dauðleika og getnaðar" („Phenomenologies of Mortality and Generativity") og vinnur þar með hug- tökin fæðingu og dauða út frá tilvistar- speki og fyrirbærafræði. Vangaveltur sín- ar tengir Heinámaa m.a. við kenningar Kierkegaards, Beauvoir, Husserls, Heid- eggers, Levinas og Arendt. Eitt af því sem Heinámaa bendir á er hversu tengdar kenningar Beauvoir og Kierkegaard eru þegar kemur að kenningum um dauðann. Einnig ræðir Heinámaa kenningu Heid- eggers um dauðann, veruna andspænis dauðanum og lokakafia sinn byggir hún aðallega á gagnrýni Levinas og Arendt á Heidegger, skoðar ólíkar leiðir sem til- vistarspekingar og fyrirbærafræðingar hafa farið í því að reyna að leiðrétta eða bæta greiningu Heideggers á dauðleika manneskjunnar. Sigríður Þorgeirsdóttir skrifar næstu tvo kafla bókarinnar í þriðja hlutann undir yfirskriftinni „Heimspeki lífsins hjá Nietzsche" („Nietzsche's Philosophy of Life") og skoðar fæðingarhugmynd- ir hans meðal annars út frá greiningum Arendt og Kristevu. Sigríður heldur því fram að þungamiðja í heimspeki Nietzsc- hes hverfist um fæðinguna og telur m.a. að með kenningum sínum um fæðinguna hluti hann sundur viðteknar hugmynd- ir um muninn á kynjunum, geri lítið úr hugmyndum tilvistarspekinnar og opni þar með fyrir möguleikann á breytingu
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.