Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 25

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 25
Við erum stödd íflækju veruleikans 23 samræðunni sem leiðinni til þess að komast hjá ofbeldi. Hins vegar hafa heim- spekingar á tuttugustu öld fullyrt að það séu ofbeldiskenndir drættir í ákveðnum grundvallarviðhorfum vestrænnar heimspeki. Heidegger talaði til dæmis um að vestræn verufræði byggi á því að hlutgera veruleikann, og vísar hann þá til þess hvernig við fiokkum og merkjum og auðkennum hlutina. Það má skilja þetta á margan hátt, en einn skilningur væri sá að þekking sé vald til að skilgreina hlutina og skilgreiningar geti falið í sér valdbeitingu, vegna þess að sjónarhorn viðkom- andi skilgreinanda er ævinlega skilyrt og takmarkað og þjónar vissum tilgangi og hagsmunum. Það sem mér dettur helst i hugpegarpú nefnirpetta er að heimspekingnum hættir ef til vill til að líta á sjálfan sig eins og leitandann forðum sem stt'gur upp úr hellinum og se'r hið eina og sanna Ijós — og ápví leiki enginn vafi aðpað sem hann nemur se' satt og rétt. Þegar Aristóteles heyrðipvtlíka kenningu hjá Platoni,págat hann samt alltaf leyft se'r að efasf. Eru heimspekingar kannski ofvissir t'sinni sök umpað sempeir hafa fram aðfiera? Hvað efann varðar er ég sjálfsagt meiri aristótelisti í mér en platonisti. Kannski hafa sumir heimspekingar talið sig vera færari um hlutlægni en aðrir. Rannsóknir hafa sýnt að þeim sem telja sig vera hlutlægastir er hættast við að vera hlutdrægir. Lítum til dæmis á hellislíkinguna í heimspeki Platons sem er líkast til þekktasta myndhverfingin um eðli og tilgang heimspekinnar. Heimspekingurinn sér ljósið þegar hann stígur út úr hellinum og gleymir hellinum. En hvað er í hellinum? Þar eru allar skoðanir mannanna, þar er lífið sjálft! Eg held að heimspekingurinn sé í hellinum, meðal annarra manna, með ljóstíruna sína þótt hann eða hún geti átt sér drauma og hugsjónir um annars konar heim. Og stundum beitum við vísind- um okkar á ofbeldiskenndan hátt. Með ofbeldi á ég þá við að við tökum ekki tillit til sem fiestra sjónarhorna. Við erum stödd í fiækju veruleikans, og vísindi þreifa fyrir sér til að henda reiður á veruleikann. I heimspeki minni hef ég þess vegna lagt svona mikla áherslu á fjölbreytileika nálgana og viðhorfa. Mér finnst meira að segja nauðsynlegt að hrinda því framkvæmd, eða gera það í verki. Ég hef frá árinu 2007 ásamt Irmu Erlingsdóttur unnið að stofnun og uppbyggingu alþjóð- legs jafnréttisskóla, sem er starfræktur við Háskóla Islands í tengslum við utan- ríkisráðuneytið (sjá www.gest.hi.is), en einnig hefur verið unnið að uppbyggingu EDDU-öndvegisseturs sem er setur í gagnrýnum samtímarannsóknum og styður fræðilega við jafnréttisskólaverkefnið (www.edda.hi.is). Við jafnréttisskólann eru nemendur frá þróunarlöndum og átakasvæðum (konur og karlar), en við höfum verið með nemendur til dæmis frá Afganistan, herteknu svæðunum í Palestínu og Afríkulöndum. Mér finnst lærdómsríkt að kynnast viðhorfum þessara nemenda og þau gefa mér tækifæri til þess að sjá mín eigin viðhorf í nýju ljósi. Þetta er þverþjóðlegt nám og ég held að fyrir nemendur og kennara sé reynsla af því um- breytandi. Ég held að þetta lýsi einmitt ágætlega einum megintilgangi heimspeki. Ekki bara að árétta eigin viðhorf heldur að leitast við að dýpka eigin skilning. Þegar ég var að nema heimspeki, þá var ég oft spurð að því hvað ég ætlaði að
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.