Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 78

Hugur - 01.06.2011, Blaðsíða 78
76 Róbertjack sambærilegum niðurstöðum um að manneskjan þroskist í sæmilega skilgreinan- legum stigum. Hér er hvorki ætlunin að rekja þessar niðurstöður efnislega, þ.e. skiptingu stiga o.s.frv., né bera þær saman við það sem Platon hefur að segja.3 Eg tel þó að minnsta kosti mikinn formlegan skyldleika með slíkum kenningum og hugmynd Platons.4 Hvernig má þá greina slíkt stigskipt þroskamódel í „ástarstiganum"? Ég hyggst gera það í þremur þrepum. Fyrst set ég fram þau meginskilyrði sem ég tel að þroskamódel þurfi að uppfylla. Næst endursegi ég „ástarstigann" stuttlega. Og loks sýni ég hvernig finna má öll þessi skilyrði þroskamódels í „ástarstiganum". I. Fimtn skilyrði stigskiptsþroskamódeh Nútímaleg stigskipt þroskamódel eru breytileg hvað varðar viðfangsefni, fjölda og skilgreiningu stiga, og dýpt þroskans.5 Ekkert af þessu er umfjöllunarefni mitt hér heldur það sem ég tel að hljóti að einkenna öll stigskipt þroskamódel. Ég hef fundið fimm slík skilyrði/' Ég tel að þessi skilyrði séu öll nauðsynleg fyrir stig- skipt þroskamódel og að þau fari að minnsta kosti mjög nærri því að vera nægileg skilyrði. /. skilyrði: Manneskjan hefur hvöt til að öðlast eitthvað betra eða verða betri. Hér er um að ræða grunnhvöt en það er forsenda þroska að maðurinn hafi vilja sem beinist að einhverju sem hann hefur ekki þegar öðlast. I þroskamódeli get- ur slík grunnhvöt reyndar verið illskilgreinanleg vegna þess að viðfang hennar breytist stöðugt eftir því sem manneskjunni miðar áfram. Birtingarmynd grunn- hvatarinnar er til að mynda önnur hjá leikskólabarni en hjá venjulegum mennta- skólanema. 2. skilyrði: Skilgreind stig erufleiri en eitt. Það er augljóst að stigskipt þroskamódel hefur fleiri en eitt stig. I tilfelli „ástar- stigans" er þó mikilvægt að beina athyglinni að skilgreiningu stiganna þar sem ósamkomulag er meðal fræðimanna um afmörkun þeirra og fjölda. j. skilyrði: Stigin mynda stigveldi. Það að þroskast er skilið sem breyting frá einhverju verra til einhvers betra. Þann- ig er stigið sem kemur á eftir í einhverjum skilningi meira virði en stigin á undan. Til dæmis er stærðfræðifærni sex ára barns minna virði en stærðfræðileg færni venjulegs háskólanema. 3 Egan hefur borið þroskakenningu Platons saman við hugmyndir Piagets, án þess þó að nefna Samdrykkjuna sem hér er til umfjöllunar. Sjá Egan 1983. 4 Hér má spyrja hvernig þroska Platon fjalli um í „ástarstiganum". Ekki er ætlunin að dvelja við þá spurningu, enda má ætla að hún krefjist nokkurrar rannsóknar þar sem Platon virðist ekki hafa haft fágaða kenningu um ólíkar þroskalínur og virðist raunar hræra ýmsu saman. Af lýsingu Plat- ons hér og heimspeki hans almennt má þó álykta að hann fjalli fyrst og fremst um þroskalínur vitsmunaþroska og siðferðisþroska. 5 Sjá Wilber 2006: myndir 2.4 og 2.5. 6 Ég hef stuðst mjög við það sem Wilber segir um þróunarferli. Sjá Wilber 2000: 69-79,365-366.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.