Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1995, Síða 100

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1995, Síða 100
síst myndir af lífmu um borð séðu með augum sjómannanna sjálfra. Því miður reynist þessi frétt einungis fögur fyrirheit. I raun reynist myndin uppheíja sjómannslífið á goðsögulegt plan, þar sem sjómaðurinn er hetja. Myndin treystir í sessi ákveðna sjálfsímynd fslendinga sem byggir á alþýðu- skýringum á sjómannslífinu, en á sér litla stoð í raunveruleikanum. (Sjá Gísli Pálsson 1987) Ein skylda íjölmiðlamanna er að leita eftir sem áreiðanlegustum upplýs- ingum og hefur sú leið verið oftast notuð að leita til einstaklinga innan opinbera kerfisins sem eru sérfræðingar í tilteknum viðfangsefnum. Ég tel hins vegar að í ljósi þeirra heimildarmynda sem ég ræði í þessari grein þá megi segja að hlutur sérfræðinga í framleiðslu íslenskra heimildarmynda sé afskaplega rýr. Hér á ég ekki við að fjölmiðlamenn leiti lítið til fólks sem hefur sérþekkingu á ákveðnum viðfangsefnum og stundar rannsóknir s.s. innan veggja háskólastofnana, heldur að þátttaka þessara sérfræðinga í ferlinu við gerð myndarinnar sé rýr. Oftast liggur framlag þeirra einungis í ráðgjöf til handritshöfunda eða vali á myndefni á frumstigum verksins. Það má ímynda sér að meðal fjölmiðlafólks ríki tortryggni gagnvart þessum sérfræðingum og að sama skapi má segja að sérfræðingar séu tortryggnir í garð kvikmyndarinnar og fjölmiðlafólks. Á hverju byggist þessi tortryggni? Fyrst og fremst á vanþekkingu hvors um sig á sviði hins og lítilli tiltrú þessara hópa á að hægt sé að setja sig í spor hins til að skilja eðli starfsvettvangsins og þær kröfur sem gerðar eru til þeirra. Sé þetta rétt, hefur þetta tvennt í för með sér sem snertir beint siðferðilega umræðu; annars vegar takmarkaða tiltrú á hugtakinu ‘upplýst samþykki’ og hins vegar er ásetningur fjölmiðlafýrirtækja (að greina frá raunverulegu lífi fólks) byggður á rangri skilgreiningu á áhorfendum. Hið síðast nefnda byggist á þeirri skoðun innan fjölmiðlafýrirtækja að það séu starfsmenn þeirra sem skilji miðilinn og einnig hvað það er sem áhorfendur vilji og þoli að sjá en ekki sérfræðingarnir. Mótsögnin í þessari afstöðu sést best á því að fjölmiðlafólk fæst við framleiðslu á heimildarmyndum um margvísleg málefni s.s. eins og sjávarútveg (Verstöðin ísland (1993), innflytjendur (Nýir landnemar (1993)) eða fræðilegar ritsmíðar (Vísindi á villigötum? (1995)), nokkuð sem sjálfstætt starfandi sérfræðingar eða innan veggja stofnana eins og Háskóla íslands hafa verið að fást við í áratugi. Árið 1992 sýndi Ríkissjónvarpið heimildarmyndina Nýbúar úrAustri sem það lét gera um nýbúa á íslandi frá Asíu. í þættinum var ekki brugðið út af vananum í framleiðslu slíkra mynda og var rætt við nokkra nýbúa og fulltrúa stofnana sem hafa samskipti við þetta fólk. Myndin sem dregin var upp af þessu aðflutta fólki var mjög jákvæð, svo ekki sé meira sagt, en undir niðri 98 TMM 1995:4
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.