Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1995, Blaðsíða 38

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1995, Blaðsíða 38
einstæðu ljósi á tiltekið skeið vestrænnar en þó sérstaklega enskrar sögu; að mati Dasents svipaði lífinu á íslandi á tíundu öld til Iífsins á Bretlandseyjum á sama tíma. Samanburður Dasents á Njálu og sagnfræðiritunum og aðrar viðlíka athugasemdir miða að því að skapa þýðingunni ný textatengsl í stað þeirra sem óhjákvæmilega glatast þegar texti er fluttur á milli menningarheima. Framandi verk er gert kunnuglegt með því að jafna því við þekkt rit eða hugmyndir. Þannig líkir Dasent Njálupersónum nokkrum sinnum við nafn- togaðar forngrískar hetjur; Flosi Skeggjason er til að mynda kallaður íslensk- ur Odysseifur.7 Slíkur samanburður helgast af almennum viðhorfum Breta til forngrískrar menningar en er jafnframt hluti flókinnar umræðu sem átti sér stað á nítjándu öld um kennslu fornmála. Dasent var þeirrar skoðunar að þekking á norrænni tungu, jafnvel fremur en þekking á grísku og latínu, væri hverjum menntuðum Breta nauðsynleg ef hann vildi þekkja til hlítar sitt eigið tungumál og norrænan uppruna.8 Hetjubókmenntir Bandaríkjanna í stað þess að rekja lengra þræðina sem liggja á milli The Story ofBurnt Njal og bresks samfélags á Viktoríutímanum langar mig að beina athyglinni að nýju að Heroes of Iceland eftir Allen French. Hún er endurritun á eldri þýðingu og flækir því frekar umræðu okkar um þýðingar og textatengsl. í fyrsta lagi mætti ræða hér um glötuð textatengsl, það er tengingar milli frumtextans og menningarheims íslenskra miðalda sem flestum bandarísk- um lesendum voru framandi. Líkt og Dasent, leggur French nokkra áherslu á að útskýra slík tengsl í inngangi, en hann fellir einnig burtu ýmis merki þeirra í útgáfu sinni. Skýrasta dæmið um þetta er niðurfelling ættartalna í Heroes oflceland. Enda þótt French viðkenni að ættartölurnar hafi sögulegt gildi og að þær hafí þjónað sínum tilgangi á miðöldum, kemst hann að þeirri niðurstöðu að þær séu til óþurftar fyrir nútíma lesendur.9 í öðru lagi má huga að textatengslum The Heroes oflceland við The Story ofBurnt Njal. Fullyrðing Juliu Kristevu um að sérhver texti sé „upptaka og umbreyting annars texta" hæfir verki Allen French einkar vel. Texti hans er í raun ekki annað en röð tilvitnana í þýðingu Dasents. Hér og þar hefur French sleppt setningum, málsgreinum og jafnvel köflum og á stöku stað hefur hann endurraðað efninu (frásögnin hefst á sögu Gunnars, hjúskapar- saga Hallgerðar er ekki sögð fyrr en í öðrum kafla). Þessar breytingar miða að því að gera söguna líkari þeim frásögnum sem bandarískir lesendur áttu að venjast; útrýma endurtekningum og útúrdúrum og skerpa meginþráð 36 TMM 1995:4
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.