Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1995, Blaðsíða 119

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1995, Blaðsíða 119
sjálfssýn kven- og karlmanna. Hún spyrnir ekki fótum við hátækniþróun síðkapítalismans heldur sér í henni möguleika til að skapa nýja og framsækna menningu sem brýst út úr viðjum hinna líffræðilegu og lífrænu myndhverf- inga, út úr andstæðupörunum: sál/líkami, náttúra/menning, maður/kona o.s.frv. og inn í heim hinnar líftæknilegu vélar. Haraway reynir að virkja þá jákvæðu möguleika sem búa í gena- og líftækni samtímans til að skapa nýja sjálfsvitund þar sem líffræðilega skilgreindur munur kynjanna eða þær afmarkanir sem menning okkar gengur út frá sem vísum, líkt og munur náttúru og manngerðra fyrirbæra, er ekki lengur fyrir hendi. Jafnvel hin brotakennda og tvístraða sjálfsmynd síðmódernismans er skilin jákvæðum skilningi. Hún er möguleiki til að sleppa undan „upprunanum". Undan því að vera markaður tungumáli, þjóðerni og kyni og síðast en ekki síst sjálfu upphafinu, sköpuninni sem skildi að og flokkaði. í stað þess að líta á allt þetta sem afsprengi djöfullegra véla sem skilgreindar eru sem andstæður manns- ins leggur Haraway áherslu á að skilingur okkar á eigin líkama sé þegar vélrænn. Við notum vélina til að skilgreina okkur sjálf. Við erum þegar í vissum skilningi vélar.7 Til að skilja líkamlega tilvist okkar grípur líf- og læknisfræðin til stýri- og kerfisfræðilegra líkana sem gera líkamann að neti þar sem upplýsingar og boð flæða á milli stjórnstöðva. Það er ekki nema stutt skref frá þessum upplýsingalíkama yfir í hinn tilbúna líkama sem er settur saman með genatækni. Tvíhyggju vestrænnar menningar og þeirri baráttu sem nú fer fram á sviðum menningar og stjórnmála til að viðhalda henni, yrði með þessu móti hleypt upp. Menningar- og stjórnmálaátök samtímans snúast ekki síst um þá staðreynd að hugmyndafræði hinnar vestrænu tvíhyggju og allt það stjórnmála- og efnahagskerfi sem hún hefur á bak við sig reynir að festa sig í sessi með stöðugleikanum. Hún reynir að útiloka hina margrása heimssýn, hina raunverulegu kröfu um lýðræði með því að loka á öll frávik frá stöðugleikanum. Hugmyndir Haraway og fieiri lúta að því að virkja tækni- þróun, grósku og glundroða síðmódernismans í þágu nýrrar opnunar, en ekki til þess að styrkja þennan stöðugleika enn í sessi. Hugmyndina um að komast út úr tvíhyggjunni ber ekki hvað síst að skilja í þessu ljósi. Vélmenni, engill, hænuungi Sjón: Augu þín sáu mig En ein skáldsaga síðasta árs, Augu þín sáu mig eftir Sjón, sýnir að mínum dómi betur en aðrar hvað er hægt. Hvernig skáldsagnaritunin getur þróast og flutt sig út úr þeim skorðum sem þrengja að henni, út úr tvíhyggjunni, út TMM 1995:4 117
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132

x

Tímarit Máls og menningar

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.