Andvari

Årgang

Andvari - 01.01.1974, Side 102

Andvari - 01.01.1974, Side 102
ARNÓR SIGURJÓNSSON 100 ÁNDVARl sem tengdasonur og dóttir Hallgríms lieitins Þorbergssonar voru í sumarleyfi, síðan að garnla bænum, þar sem leiguliðar Háskóla Islands, gömlu hjónin jafnaldrar mínir, Torfi Hjálmarsson dóttursonur Torfa í Ólafsdal og Kolfinna Magnúsdóttir, áttu enn heima. En erindið að Elalldórsstöðum var fyrst og fremst til ungs bónda, Ásgeirs Torfasonar, sem byggt hafði nýbýli á þeim hluta jarðarinnar, sem var í eigu Háskólans og ráð hafði verið gert fyrir að tæki þai við ábúð þeirri, er foreldrar bans höfðu haft. Hjá honum og bónda, sem hjá honum var staddur, var það svo tekið til athugunar, hvernig þessar fyrirætlanir um rafveitumálin horfðu fyrir Laxárdal og íbúa dalsins. Var fyrst gert yfirlit yfir byggðina í dalnum, eignarhald á jörðunum, þá úrkosti, sem dalbúum væru boðnir, ef fyrirætlanirnar næðu frarn að ganga, og hvernig þeim mundi verða tekið. Á byggðinni höfðu orðið þær breytingar frá því, er ég átti heima í nágrenni dalsins, að þrír bæir innst í dalnum höfðu lagzt í eyði, en tveimur jörðum utar í dalnum hafði verið skipt í tvær jarðir. Alls voru þar 8 bæir í byggð, austan árinnar Kasthvammur, Árhvammur, Hólar og Árhólar, vestan árinnar Birningsstaðir, Halldórsstaðir, Þverá og Auðnir. Þrjár þessara jarða voru ríkiseign, Birningsstaðir, Kasthvammur og Árhvammur, en sumt húsanna í Kasdivammi og Árhvammi var í eigu bændanna og einkurn í Árhvammi. Á Halldórsstöðum átti Háskóli Islands hálfa jörðina og gamlan bæ, en þar átti nýbýlisbóndinn íbúðarhús, hinn helmingur jarðarinnar ásamt öllum húsum var í einkaeign og eigendur tveir. Þverá og Auðnir voru í einkaeign jörð og hús, einnig Hólar og Árhólar. Gert var ráð fyrir, að auðvelt mundi verða fyrir raf- veituna að ná samningum við ríkið um afhendingu á ríkisjörðunum. Fullyrt var, að þegar hefðu náðst samningar milli rafveitunnar og Háskóla íslands um, að rafveitan fengi hluta Háskólans í Flalldórsstöðum keyptan.1) Rafveitan hafði þegar gert nýbýlisbóndanum ákveðið tilboð um kaup á húsi lians, og var hann ráðinn í að taka því boði, nema hreppurinn neytti forkaupsréttar síns. I und- irbúningi voru tilboð og samningar um kaup og sölu á húsum í einstaklings- eign á ríkisjörðum. Búizt var við því, að þessar miklu fyrirædanir rafveitunnar mundu ná fram að ganga og framkvæmdir hafnar á næstu árum, og yrðu dal- búar að taka því, er að höndum bar. Öll hús og slægjulönd þriggja jarðanna Birningsstaða, Kasdivamms og Árhvannns mundu fara undir vatn, sökkva i lónið, sem átti að koma í dalnum. Einnig mundu öll slægjulönd á Halldórs- stöðum, Þverá og Auðnum sökkva í þetta lón nema eitthvað lítilsháttar af túnunum efst í undirhlíðunum, aðallega á Þverá. Hólar og Árhólar mundu 1) Þetta reyndist aðeins vilyrði, sem þáverandi rektor Háskólans hafði gefið rafveitunni.
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164
Side 165
Side 166
Side 167
Side 168

x

Andvari

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.