Hugur - 01.06.2011, Page 91

Hugur - 01.06.2011, Page 91
HuGUR | 23. ÁR, 2011 | S. 89-103 Guðbjörg R. Jóhannesdóttir og Sigríður Þorgeirsdóttir Endurheimt fegurðarinnar á tímum náttúrunnar Fegurðarhugtakið er eitt þeirra hugtaka sem einna erfiðast er að skilgreina, þrátt fyrir að notkun þess sé svo rótgróin og hversdagsleg að hverri manneskju finn- ist hún vita vel hvað fegurð er ... þar til hún er beðin um að skilgreina hana nákvæmlega. Hvers vegna er þetta hugtak svona flókið í einfaldleika sínum? Er það vegna þess að þessi reynsla sem virðist svo einfold - að heillast af skærrauðum lit og sætum ilmi rósarinnar, eða af rauðgullnum bjarma sólsetursins við jökul- mn - hefur flókin og djúpstæð áhrif á vitund okkar? Er fegurðarreynslan einn milrilvægasti kjarni mannlegs lífs? Ef svo er, þá er ef til vill ekki skrýtið að það hafi vafist fyrir fólki að skilgreina nákvæmlega hvað fegurð er. Eins og gengur og gerist með illskilgreinanleg hugtök hefur fegurðarhugtalrið verið túlkað á marga og mismunandi vegu, allt frá því að vera Ijómi sannleikans a miðöldum, til þess að vera eiginleikar listaverks og loks dómur um fegurð þess. Eftir að fegurðarhugtakið hvarf næstum því af sjónarsviði heimspekilegrar fagur- fræði á 20. öld hafa margir heimspelringar reynt að endurvekja það á síðustu árum °g áratugum. Þeir eiga flestir sameiginlegt að heija endurvakninguna á því að mkja þær hugmyndir um fegurð sem einna helst hafa valdið því að fegurð hefur verið gildislækkuð og þess vegna hundsuð. Hvað gerðist í sögu heimspeki hins fagra og einnig í menningu okkar sem gerði að verkum að fegurð fór að þykja í senn heimspekilega merkingarlítil og listrænt léttvæg? Og hvernig er hægt í ljósi þessarar forsögu að endurheimta fegurð sem hugtak sem nær yfir mismunandi tilbrigði við það sem er talið fagurt (og er vissulega háð tíma og stað)? Tenging fegurðar við hugmyndir um líkamleika og kvenleika leika hér stór hlutverk eins °g við munum sýna fram á. Þær hafa gert að verkum að fegurðin var lítils metin vegna samsömunar við hið holdlega og kvenlega á þeim skeiðum heimspekinnar þegar hún hefur verið gegnsýrð tvíhyggju líkama og sálar, vitsmuna og tilfinninga, hins háleita eða ægifagra og hins fagra. (Hér eftir munum við tala um hið háleita þótt „ægifegurð" sé einnig góð þýðing á „the sublime“ eða „das Erhabene“.) Eftir
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164

x

Hugur

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.