Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1956, Page 106

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1956, Page 106
TÍMARIT MÁLS OG MENNINGAR þriðja einveldi. 1709 tekur danska ríkið verzlunina í sínar hendur. Hin fámenna en ráðríka yfirstétt danskra kaupmanna og embættismanna sýn- ir, með fáum undantekningum, eng- an áhuga á sérkennilegri menningu færeysku þjóðarinnar. Tunga hennar siðir og venjur eru álitin skringileg og hlægileg og þreytandi til lengdar, og það er talinn velgerningur að danskmennta þessa furðulegu jóla- sveina. Eitt af því fáa gagnlega sem þessi tími hafði í för meS sér var lögleiðsla sálma Tómasar Kingos. Þennan volduga sálmaskáldskap, sem með réttu hefur verið talinn hinn mesti í Danmörku, lærðu Færeyingar að meta svo, að Kingos varð þjóðar- eign. Sama er að segja um flest helztu þjóðkvæði Dana sem enn þann dag í dag eru sungin í Færeyj- um undir lögum sem vart þekkjast nú annarstaðar en þar. Annars hélt alþýðan tryggð við gamlar færeyskar venjur, bæSi dans- inn og svokallaðar kvöldsetur, sam- komur á kvöldin. Á þessum tímum, sem voru miklir reynslutímar fyrir færeysku þjóðina, taka margar af þjóðsögum hennar á sig fast form en ekkert nýtt er ort sem gildi hefur, og yfirleitt einkennist þessi langi tími af kyrrstöðu og hnignun. Það er ekki fyrr en kringum 1800 að birta fer til, eða þegar uppreisnarmaðurinn og ádeiluskáldið Nólseyjar-Páll kemur til sögunnar. Nólsoyar-Páll, sem upprunalega var fremur bóndi en farmaður, smíð- ar sér sjálfur skip og sækir á því til annarra landa korn sem Færeyinga skorti svo mjög á stríðsárunum og hann gerir það í banni embættis- mannanna og þrátt fyrir einokunina. ÞaS stendur hressandi hafstormur og ljómi af styrjöld hans við undirförula embættismenn og kaupmenn til lands og víkinga og sjóræningja til sjós unz hann ferst á hafi úti árið 1809. Það sem eftir hann liggur af skáld- skap eru allmörg ádeilukvæði háð- og gamankveðlingar sem stefna að settu marki: Þau eru full af fjöri og miskunnarlausu skopi um valdasjúka siðspillta stjórnarherra eyjanna, sem með öllu móti reyna að ráða niður- lögum hugaðs uppreisnarmanns, meðal annars með því að saka hann um smygl, þó á allra vitorði sé að þeir sjálfir iðki þá íþrótt í stórum stíl. Þekktasta kvæði Páls er Fugla- kvæði, þar sem hann lætur andstæð- inga sína koma fram í fuglslíki. ÞaS er erfitt að gera útlendingum skiljanlegan þennan karlmannlega meinhæðna skáldskap sem samtímis er skopstæling á gömlum kvæðahátt- um. ÞaS einkennir skáldskap Páls að hann dregur sjaldan upp afskræmdar myndir af andstæðingum sínum. Ádeilan er sjaldan sneidd göfug- lyndi, en beitt háðið nýtur sín að vísu betur fyrir það. 200
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148
Page 149
Page 150
Page 151
Page 152
Page 153
Page 154
Page 155
Page 156
Page 157
Page 158
Page 159
Page 160
Page 161
Page 162
Page 163
Page 164
Page 165
Page 166
Page 167
Page 168
Page 169
Page 170
Page 171
Page 172
Page 173
Page 174
Page 175
Page 176
Page 177
Page 178
Page 179
Page 180

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.