Andvari

Árgangur

Andvari - 01.01.1974, Blaðsíða 84

Andvari - 01.01.1974, Blaðsíða 84
82 HANNIBAL \'AI_OI.MAIISSON AND \TARI skipan, að það er mjög á valdi stjórnmála- flokkanna, einkum hinna stærri, að ákveða með röðun í efstu sæti framboðs- lista sinna skipan þingsins að verulegum hluta. Það er naumast hægt að segja, að frambjóðendur flokkanna, sem efstu sæt- in skipa, séu í kjöri. Það er engan veginn á valdi kjósenda að ákveða, hvort þeir verði þingmenn eða ekki. Þeir eru nán- ast orðnir þingmenn síns flokks fyrir kjördag, eða frá þeirri stundu, scm þeim var raðað á framboðslistann. Þctta er flokksræðisleg skipan, en eng- an veginn lýðræðisleg. Þá telja ýmsir það ókost á núverandi kjördæmaskipan, 'hversu lítið kjósendur geta um það vitað, hverjir verði uppbótar- þingmenn og varaþingmcnn. Nógu illt sé að verða að kjósa hóp manna upp og ofan frá einum flokki og geta ckkert persónu- Icgt tillit tekið í kjörklefanum. Mundi það vafalaust verða talið til bóta af flest- um, ef kjósandi ætti þess kost við atkvæða- greiðsluna að tjá sig um pcrsónulegt traust til frambjóðenda, urn leið og hann þó tæki afstöðu til flokka. Finnist ekki millileiðir, sem taki tillit til þessara sjón- arrniða, mun það auka þeirri afstöðu fylgi, að skipta beri landinu í einmenningskjör- dæmi og hverfa frá núverandi kjördæma- skipan með hópkosningum og hlutfalls- kjöri. Annars eru þcssi mál svo margslung- in og urn þau svo skiptar skoðanir, að cnginn skyldi ætla, að þcirn verði gerð tæmandi skil í stuttu máli. Hefur það og orðið að ráði í stjórnar- skrárnefnd að láta önnur og minni ágrein- ingsmál sitja í fyrirrúmi unr afgreiðslu, en láta kjördæmaskipanina sjálfa bíða um sinn. Ymsir hafa lagt á það áherzlu á seinni árum, að inn íi stjórnarskrána ætti að taka víðtæk ákvæði um félagslegan rétt þegnanna og mannréttindi, sem nú hafi hlotið almenna viðurkenningu, en hafi nánast vcrið óþekkt fyrir 100 árum. Þann- ig hafa menn t. d. talið, að rétturinn til vhmunar ætti skýlaust að vera tryggður í sjálfri stjórnarskránni. Er ólíklegt, að nokkur setji sig á móti slíku, þó að fsland sé með þátttöku sinni í alþjóðasamtökum margskuldbund- ið innávið og útávið, og hafi auk þess með almennri félagsmála- og mannréttinda- löggjöf sinni skipað sér sess meðal þeirra þjóða, sem einna lengst hafa náð á því sviði. Um það atriði, hvort rétt sé að láta þær takmarkanir, sem nú gilda um kjörgengis- skilyrði hæstaréttardómara, einnig ná til nokkurra annarra embættisstétta í al- menningsþjónustu, svo sem bankastjóra, lækna og sýslumanna, eru skoðanir skipt- ar. Og eins urn það, hvar mörk skuli dregin. Hitt hefur lengstum verið ágrein- ingslaust, að halda beri dómsvaldinu sem vendilegast aðgreindu frá framkvæmda- valdi, og þvi hafa hæstaréttardómarar ekki kjörgengi til Alþingis. Um það rnunu allir vera sammála, að grundvallarlög - stjórnarskrá - skuli vera einföld í sniðum, skýrum og sterkum dráttum mótuð. í henni eigi dægurflug- ur lagasctningar ekki heima, og ekki skuli auðhlaupið að að breyta henni, nerna fullvíst sé, að þjóðarvilji sé ótvírætt að baki breytingunum. Því er nú svo kveðið á, að stjórnarskrá lýðveldisins verði ekki brcytt, neina með samþykki á tveimur þingurn með kosning- um á rnilli. Hér virðist alltraustlega um hnúta bú- ið. En samt hafa komið fram raddir um, að til viðbótar núgildandi ákvæðum komi áki'æði um, að stjórnarskrá og breyting- um á henni skuli skjóta til þjóðaratkvæð- is til lokastaðfestingar.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168

x

Andvari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Andvari
https://timarit.is/publication/346

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.