Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 68

Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 68
68 HVERNIG RÆTT IST SPÁ IN? anna. Beitt var aðferðinni beinum fyrirmælum (Direct Instruction; DI4) (Engelmann og Carnine, 1991) til að frumkenna (leggja inn) ný þekkingaratriði, sem voru málhljóð íslensku bókstafanna og blöndun þeirra. Frumkennslunni var fylgt eftir jafnharðan með hnitmiðaðri færniþjálfum (Precision Teaching; PT) (Lindsley, 1972) til að æfa flæði og öryggi í lestrinum og til að mæla hversu vel frumkennslan hafði skilað sér (White, 1986). Lestrarkennslan var þjónusta sem veitt var samkvæmt beiðni foreldra nemand- ans og var stefnt að því að nemandinn yrði tæknilega læs. Í alþjóðlegu samhengi má með nokkurri einföldun segja að tekist sé á um tvær meg- instefnur í lestrarkennslu. Í höfuðdráttum er deilt um það hvort gagnlegra sé að kenna lestur með orðaaðferð (sight words) og út frá merkingu tungumálsins (whole language) (Daniels, Zemelman, og Bizar, 1999), eða með því að byggja kennsluna á eindum við- fangsefnisins, svokallaðri hljóðaaðferð (phonics) (Lundberg, 1994). Nánari umfjöllun og yfirlit um röksemdir fyrir hvorri stefnu fyrir sig sem og greining á notagildi þriðju leiðarinnar, að blanda orðaaðferð og hljóðaaðferð saman (balanced reading) (Pressey, 1999), eru utan ramma greinarinnar. Hér skal þó bent á að þegar fjallað er um hljóða- aðferð í lestrarkennslu getur það þýtt a.m.k. tvennt sem þar af leiðandi er ekki ?sjálf- krafa? sambærilegt. Lestrarkennslan sem hér verður lýst og hljóðrænn undirbúningur hennar fól í sér samtengjandi ferli frá hinni smæstu eind ? málhljóðinu, hljóðungnum (phone) og upp í stærri, samsettar heildir, þ.e. atkvæði, orð og setningar. Sú leið gengur í gagnstæða átt við það sundurgreinandi ferli sem nú tíðkast. Þar er unnið út frá stærri heildum, þ.e. setningum og fjölkvæðum orðum, niður í smærri einingar; fyrst atkvæði og áfram niður í stakar eindir -hljóðungana (Ásthildur Bj. Snorradóttir og Valdís B. Guðjónsdóttir, 2001). Aðferðirnar bein fyrirmæli og hnitmiðuð færniþjálfun hafa þróast hvor í sínu lagi í meira en fjóra áratugi. Fáar kennsluaðferðir ef nokkrar hafa verið rannsakaðar jafn rækilega og bein fyrirmæli, og er ljóst að hún ber af öðrum skoðuðum aðferðum um mældan árangur nemenda (Slocum, 2004). Hnitmiðuð færniþjálfun er hins vegar ekki kennsluaðferð í hefðbundinni merkingu, heldur þjálfunar- og mælitækni sem skapað hefur verðmætan banka haldbærra gagna um árangur í kennslu (Kubina, Morrison og Lee, 2002). Eftir kennslu með beinum fyrirmælum á nemandinn að geta framkvæmt rétt það sem verið var að kenna honum. Og eftir hnitmiðaða færniþjálfun, sem kemur í beinu framhaldi, á nemandinn að hafa hina nýju kunnáttu á hraðbergi, þ.e. að geta beitt henni án þess að þurfa að hugsa sig um fyrst. Reynslugögn um lestur sem sýna nákvæmni og hraða eftir slíka kennslu eru allrar athygli og skoðunar verð. Ekki veit höfundur til þess að DI?PT tvennan hafi áður verið notuð til að kenna lestur á íslensku. Bein fyrirmæli (Direct Instruction; DI) Bein fyrirmæli einkennast af gagnvirku ferli og fylgja líkaninu sýna ? leiða ? prófa (model ? lead ? test). Í hverri umferð byrjar kennarinn á því að kynna eitt afmarkað atriði 4 Direct Instruction er skrásett vörumerki á tiltekinni kennsluaðferð, sérhönnuðu kennsluefni og námskrá. Í kennslunni sem hér er lýst er aðeins átt við framkvæmd kennslunnar en hvorki nám- skrá né námsefni, þar sem slíkt efni hefur enn ekki verið gefið út á íslensku.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202