Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 96

Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 96
96 VI L JA FORELDRAR STUÐNING Í FORELDRAHLUTVERK INU? virt sé sú meginregla að foreldrar beri ábyrgð á að ala upp barn og koma því til þroska og að veita skuli þeim viðeigandi aðstoð til að rækja uppeldisskyldur sínar. Umræða í fjölmiðlum og meðal almennings og fagfólks á sviði mennta- og uppeld- ismála hefur á undanförnum árum endurspeglað áhyggjur af aukinni hegðunarröskun hjá börnum og agaleysi í þjóðfélaginu og virðist þróunin hér á landi sambærileg því sem gerist annars staðar í heiminum (Berg-Kelly, 1999; Eckersley, 1997; Helga Kristín Einarsdóttir, 2006; Unnur H. Jóhannsdóttir, 2006). Þeir sem vinna störf sem tengjast fjölskyldum og börnum telja sig einnig merkja að andfélagsleg hegðun hafi aukist meðal barna og unglinga og að visst öryggisleysi ríki meðal foreldra um uppeldismál. Yngstu nemendur grunnskólans eru taldir erfiðari nú en áður en hegðunarvandkvæði eru yfirleitt talin erfiðust og mest truflandi á miðstigi (Inga Mjöll Harðardóttir og Ingi Viðar Árnason, 2001; Ingvar Sigurgeirsson og Ingibjörg Kaldalóns, 2006; Steinunn Þorsteinsdóttir, 2003). Mismunandi kenningar eru uppi um það hvernig börn þroskast og dafna. Vist- kerfisnálgun Bronfenbrenner er ein þeirra, en hún gerir ráð fyrir því að barn þroskist vegna áhrifa líffræðilegra erfðaþátta, fyrir tilstuðlan þátta í nánasta umhverfi þess, fyrir áhrif samfélagsins sem það býr í og vegna áhrifa menningarinnar í heild. Þannig eigi sér stað gagnvirkni milli innri og ytri þátta í lífi og umhverfi barns. Kenningin er sett fram á myndrænan hátt sem hringur sem umlykur annan hring og svo koll af kolli, samanlagt fjórir hringir sem eru í félagslegu samhengi en ekki í tómarúmi hver fyrir sig. Innsti hringurinn táknar barnið sem líffræðilegan einstakling. Hringurinn utan um barnið táknar þætti í nánasta umhverfi þess, þ.e. foreldra, heimili, leikföng, leiksvæði, vini og kennara. Hringurinn utan um nánasta umhverfið er samfélagslegt og fjárhagslegt umhverfi og síðasti hringurinn er menningin sem umlykur allt (Bron- fenbrenner, 1979 og 1986). Í ljósi þessara kenninga Bronfenbrenner (1979 og 1986), þar sem gert er ráð fyrir gagnvirkni, hefur á seinni árum verið rætt um að hver einstaklingur búi annars vegar við vernd og hins vegar við áhættu og að þessa þætti megi finna hjá einstaklingnum sjálfum, í nánasta umhverfi hans, svo sem innan fjölskyldunnar, í umhverfi sem er honum aðeins fjær, t.d. í skólanum og hjá félögunum, en einnig í umhverfi sem er enn fjær, þ.e. í samfélaginu eða menningunni. Það sem ræður úrslitum um hvernig einstaklingnum vegnar fer eftir því hvor vogarskálin er þyngri, sú sem geymir sam- anlagða áhættuþætti eða sú sem geymir samanlagða verndarþætti (Sigrún Svein- björnsdóttir, 2003b). Verndandi þættir eru ekki bara andstæða áhættuþátta heldur eru það þættir sem draga börn frá áhættunni við annars fjandsamlegar aðstæður. Rann- sóknir hafa sýnt að sumir þættir sem vernda börn sem alast upp við erfiðar aðstæður eru persónulegir eiginleikar þeirra. Aðra verndandi þætti geta fjölskylda, vinir, skóli og samfélagið í heild orkað á. Þessir þættir eru m.a.: Að styrkja samfélagsleg bönd, að framfylgja skýrum væntingum og reglum, gefa börnum og ungmennum möguleika á að leggja sitt af mörkum til að vera virkir þátttakendur í samfélaginu, fjölskyldunni og skólanum, kenna samskiptahæfni og samvinnu og veita viðurkenningu og hól fyrir jákvæða hegðun (Beinart, Andersen, Lee og Utting, 2002). Ef varpað er ljósi á verndar- og áhættuþætti er líklegra að hægt sé að finna leiðir til að draga úr skaðlegum áhrifum
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202