Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 34

Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 34
34 JÁKVÆTT STARFSUMHVERF I KENNARA ? AUK IN V INNUGLEÐ I t.d. hvort skilgreindur vinnutími dygði til þess að sinna þeim verkefnum sem starf- inu fylgdu, um undirbúningsvinnu í skólanum og heima, vinnu að sumrinu og hug- myndir um að festa vinnutíma kennara meira en verið hefur. Sett var fram tilgáta um að samband væri milli vinnuálags kennara og kulnunar og að sá sveigjanleiki sem kennarar hafa til að ráða undirbúningstíma og flytja vinnu frá sumartíma yfir á vet- urinn kunni að valda því að þeir hafi ekki eins skýra tilfinningu fyrir vinnutíma sínum og þeir sem vinna skýrt afmarkaðar vinnustundir, t.d. kl. 8?16. Þetta gæti leitt til þess að þeir upplifðu meira vinnuálag og vakið þannig neikvæðar tilfinningar þeirra til starfsins. Líkan þeirra Leiter og Maslach um starfsumhverfi er nýlegt og virðast raunprófanir vera stutt komnar. Maslach hefur stundað víðtækar rannsóknir á kulnun og þríþátta- líkan hennar, sem er hluti af þessu nýja líkani, er margprófað og er talið hafa mik- inn áreiðanleika og réttmæti (Schaufeli 2004; Maslach og Schaufeli 1993; Farber 1991). Áhugi höfunda þessarar greinar á að nota þetta nýja líkan byggist á því að þeir hafa áður notað þríþáttalíkan Maslach þar sem eingöngu er fengist við kulnun, sem er neikvæð í eðli sínu. Við líkan þeirra Leiter og Maslach hafa bæði bæst tengingarnar við mögulega orsakaþætti í starfsumhverfinu og andstæða kulnunar, þ.e. vinnu- gleðin, sem höfundar kenninganna gera ráð fyrir að ríki hjá þeim sem eru nýir í starfi. Höfundum greinarinnar fannst því áhugavert að prófa nýja spurningalistann, þótt höfundar spurningalistans dragi ekki dul á að frekari vinna sé framundan. Úttektargögnum Leiter og Maslach (2000) fylgir sérstakt reikniforrit sem reyndist ónothæft vegna tæknilegra galla sem komu í ljós seint í vinnuferlinu. Því kusu höf- undar greinarinnar að kynna niðurstöður með lýsandi tölfræði og fylgnitölum. Svör við spurningum um viðhorf kennara til vinnutíma eru einnig sett fram með lýsandi tölfræði. Þátttakendur Spurningalisti var lagður fyrir grunnskólakennara í tveimur sveitarfélögum vorið 2005. Þar störfuðu þá alls 584 kennarar í 537 stöðugildum í 14 grunnskólum. Alls bár- ust 269 svör eða frá liðlega 46%. Ekki var um úrtak að ræða og svaraði því tæplega helmingur heildarþýðis. Í öðru sveitarfélaginu var svörun tæplega 70% (188 svarend- ur) og um 30% í hinu. Ákveðið var að fella fámennari hópinn út úr rannsókninni. Nið- urstöður eiga því við um kennara í sex grunnskólum í einu sveitarfélagi. Þar störfuðu þá 235 kennarar í 209 stöðugildum og tæplega 70% þeirra svöruðu. Nánari lýsingar á aðferð og upplýsingar um þátttakendur er að finna í fyrstu grein um niðurstöður þessarar rannsóknar frá 2005, sem birtist í tímaritinu Uppeldi og menntun, 16. árgangi, 1. hefti 2007. NIÐURSTÖÐUR Hér verður gerð grein fyrir helstu niðurstöðum úr spurningalista þeirra Leiter og Maslach ásamt svörum við spurningum rannsakenda um vinnutíma. Þegar skoðuð
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202