Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 37

Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 37
37 ANNA ÞÓRA BALDURSDÓTTIR, VALGERÐUR MAGNÚSDÓTTIR búningsvinnu að sumrinu voru þannig að 28% töldu sig vinna færri en 6 daga, 30% tilgreindu 6?10 daga, 24% nefndu 11?15 daga og 18% 16 daga eða fleiri. Flestir (32%) notuðu undirbúningsvinnu að sumri mest til lestrar, 25% til að sækja námskeið, 23% til skipulags og áætlanagerðar og aðrir til annars. UMRÆÐA Framangreindar niðurstöður um tilfinningaþrot eru á sama veg og í erlendum rann- sóknum, og eru sá þáttur kulnunar sem virðist hafa mest áhrif (Burke og Greenglass, 1995; Maslach, Schaufeli og Leiter, 2001; Schaufeli og Bakker, 2004; Hakanen, Bakker og Schaufeli, 2006). Hér er farið varlega í að túlka niðurstöður um hlutgervingu vegna þess að þær eru, eins og aðrar íslenskar og evrópskar rannsóknarniðurstöður, ólíkar niðurstöðum Maslach (Maslach, Schaufeli og Leiter, 2001; Anna Þóra Baldursdóttir, 2000; Rúnar Helgi Andrason og Sigurður Rafn A. Levy, 1992). Maslach og félagar (2001) telja að um menningarlegan mismun geti verið að ræða. Í Bandaríkjunum er einstaklingshyggja sterk og hlutgerving frekar sýnd en í evrópskum samfélögum sem einkennast frekar af hópkennd. Ekki er ólíklegt að svo sé einnig hér á landi. Anna Þóra Baldursdóttir (2000) veltir því sama fyrir sér; hvort um mismun á menningarheimum geti verið að ræða, og jafnframt hvort verið geti að gagnsæi íslenskunnar og áhrif úr kennaranámi geri það að verkum að kennarar líti á hlutgervingu sem löst sem erfitt sé að játa á sig. Svipaðar niðurstöður Rúnars Helga Andrasonar og Sigurðar Rafns A. Levy (1992) styðja þessar vangaveltur. Fimm af starfsumhverfisþáttunum sex reynast hafa marktæk áhrif á tilfinninga- þrot, þ.e. vinnuálag, umbun, starfssamfélag, sanngirni og gildismat, sá fyrsti verulega meiri en hinir fjórir, sem eru áþekkir. Umbun, starfssamfélag, sanngirni og gildismat hafa einnig marktæk áhrif á hlutgervingu samkvæmt þessum niðurstöðum. Aðeins einn af starfsumhverfisþáttunum hefur áhrif á starfsárangur, og það er gildismat. At- hygli vekur að sá þáttur hefur áhrif á alla þrjá undirþætti kulnunar og er sá eini sem það gerir. Einnig vekur athygli að þátturinn sjálfræði hefur engin marktæk tengsl við kulnunarþættina og því er hvorki að sjá að hann viðhaldi vinnugleði né valdi kulnun hjá rannsóknarhópnum eins og Leiter og Maslach (2001) setja hann fram. Vera kann að kennarar séu ekki uppteknir af því sem í þessum þætti felst, svo sem tækifærum til að taka ákvarðanir og velja milli mismunandi möguleika, t.d. vegna þess að þeir eru sáttir við hvernig að þeim málum er staðið. Samkvæmt þessum niðurstöðum gefa starfsumhverfisþættirnir í líkani Maslach og Leiter áhugaverðar vísbendingar um að starfsþreki kennara megi viðhalda og vinna gegn tilfinningaþroti þeirra með viðráðanlegu vinnuálagi, að þeir upplifi umbun fyrir starf sitt, að félagslegt innra umhverfi vinnustaðarins sé nægilega gott og að sann- girni ríki á vinnustaðnum. Niðurstöðurnar gefa einnig vísbendingar um að það sé mikilvægt í þessu samhengi að gildismat kennara og skólans fari saman og ekki verði misgengni milli persónulegra lífsskoðana þeirra og krafna starfsins. Rétt er að hafa í huga að fylgnin er ekki sterk, svo forvitnilegt verður að vita hverju frekari rannsóknir skila.
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202