Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 90

Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 90
90 HVERNIG RÆTT IST SPÁ IN? hér sýndi sig. Hætti þjálfunin áður en nemandinn hefur leiknina á hraðbergi eru líkur á að honum fari aftur í lestrinum og erfitt reynist fyrir hann að beita nýrri kunnáttu á önnur og framandi viðfangsefni . Það má lesa af gögnunum sem hér eru kynnt. Eins og niðurstöðurnar sýna fylgdu þær breytingar sem urðu á lestarafköstunum DI?PT kennslunni. Afköst nemandans jukust ekki jafnt og þétt eftir því sem tíminn leið og þroski hans væntanlega óx, heldur sveifluðust þau í samræmi við kennsluna. Einkunnir úr skólanum endurspegla stýriáhrif DI?PT kennslunnar enn frekar. Breyt- ingarnar voru örar það tímabil sem kennslan varði, en leshraðinn hefur verið nær óbreyttur nú síðasta árið eftir að DI?PT kennslunni lauk. Þegar lestrarkennslan fór fram var höfundi ókunnugt um rannsóknir sem sýna að börn virðast læra að skipta orðum í atkvæði áður en þau læra að greina stök hljóð (Freyja Birgisdóttir, 2004). Leikni nemandans í atkvæðaskiptingu var þ.a.l. ekki könn- uð í upphafi. Skipting orða í atkvæði var hins vegar æfð nokkrum sinnum (heyra orð/ klappa takt, sjá og segja orð/klappa takt) þegar að henni kom í kennslunni og nem- andinn bjó sig undir að lesa tvíkvæðu orðin. Þá gekk atkvæðaskiptingin vel og var villulaus. Þar af leiðir verður ekki hægt að svara því hér hvort nemandinn var þegar fær um að skipta orðum í atkvæði áður en kennslan hófst. Miðað við hvað hljóðin lærðust hratt og vandræðalaust er hins vegar ástæða til að spyrja hvort verið geti að hljóðgreiningin hafi þegar verið heyrnrænt til staðar og vandinn hafi öðru fremur ver- ið mállegur. Með öðrum orðum að þjálfunin í umskráningunni hafi frekar verið eins konar framköllun og þjálfun á hinni merkjanlegu færni ? nemandinn hafi þegar heyrt rétt hljóð þótt hann hafi hvorki sagt þau öll né sagt þau rétt, svipað og börn sem eru að byrja að tala (sjá t.d. Indriði Gíslason og Höskuldur Þráinsson, 1993:62). Þessu til viðbótar skal einnig minnt á hversu ólík hljóðaaðferð beinna fyrirmæla er þeirri leið að kenna barni að þekkja útlit orðanna í stað þess að kveða að. Nú efast höf- undur í sjálfu sér ekki um að nemendur séu almennt fljótari að læra merkingu af útliti heilla orða eins og ?frímínútur? eða ?leikfimidót?, bæði heyrnrænt og sjónrænt, en aðferðina við að kveða að hverju málhljóði í þeim fyrst. Að auki geta margar ástæður, eins og kennsla nýbúa, verið fyrir því að óhentugt sé að bíða algjörlega með að kenna nemandanum að þekkja hagnýt orð af þessu tagi þar til hann hefur lært að lesa. Hins vegar skal það áréttað að þegar nemandi lærir að kveða að málhljóðum þarf hann ekki að muna utan að ótæpilegan og sívaxandi fjölda orða. Þess í stað lærir hann tiltekna reglu ?dulmálslykils? til afkóðunar. Færni nemandans er þ.a.l. ekki háð því hvort hann hafi áður séð og muni þau orð sem á vegi hans verða í lestrinum. Sá sem kann afkóð- unarregluna og getur beitt henni reiprennandi, hvernig svo sem bókstafirnir raðast, er tæknilega læs og ?þekkir? á vissan hátt nýja orðið um leið og hann sér það. Síðastliðinn vetur (2006?2007) las nemandinn bækur sér til ánægju. Einnig skrifaði hann sögur með efniviði og í samhengi. Hann talaði skýrt og skiljanlega með eðlileg- um raddstyrk, þótt hann veldi sér viðmælendur og setningamyndun væri ekki alltaf rétt. Nemandinn spurði um merkingu orða og sýndi dæmi um góðan lesskilning með því að vísa til efnis bókanna. Erfitt er að ímynda sér að þessi lýsing eigi við sama dreng og höfundur kynntist í janúar 2005. Ekki verður hjá því komist að minna á mikilvægi þess að markið sé sett hátt fyrir
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202