Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 46

Uppeldi og menntun - 16.02.2007, Blaðsíða 46
46 NÁMSMAT Í HÖNDUM KENNARA Í lok nítjándu aldar komu fram hugmyndir um að prófa börn á samræmdan hátt og í kjölfar fyrstu fræðslulaganna árið 1907 var munnlegum og verklegum prófum komið á. Eftir fyrri heimsstyrjöldina átti sér stað þróun í mælingafræðum sem fólst í stöðluðum prófum. Hinar ?nýju prófaðferðir? sem Steingrímur Arason (1919a, 1919b) lagði grunninn að á þriðja áratugnum réðu allri hugsun um námsmat og voru allsráð- andi í skólum fram á áttunda áratuginn og móta jafnvel enn námsmat í grunnskólum landsins að verulegu leyti (Ólafur Proppé, 1999). Meginröksemd Steingríms Arasonar (1922) var að þau próf sem notuð höfðu verið byggðust á huglægu mati. Þau hefðu engin skýr tímamörk, engin ákvæðismörk og væru lítils virði, t.d. væri ekki hægt að bera saman árangur nemenda. Með grunnskólalögunum 1974 var lögð aukin áhersla á að námsmat byggðist á fleiri aðferðum en prófum og gefnar voru út leiðbeiningar um víðtækara námsmat. Stefnt var í þá átt að taka aukið tillit til eðlis og þarfa hvers nemanda og leggja áherslu á sjálft námsferlið (Ingvar Sigurgeirsson, 1999; Menntamálaráðuneytið, 1979, 1980; Ólafur Proppé, 1999). Á undanförnum árum hafa komið fram þau viðhorf að leggja beri meiri áherslu á námsmat sem byggist á greiningu og mati á vinnu nemenda eða það sem kallað er alhliða mat (authentic assessment, alternative eða performance assess- ment). Á þessum hugtökum er áherslumunur en kjarninn í þeim er að námsmatið sé byggt á mismunandi viðfangsefnum sem reyna á að nemendur beiti þekkingu sinni, skilningi, innsæi, hugmyndaflugi og leikni og lögð sé áhersla á virka þátttöku nem- enda í matinu, í raun að nemendur sýni hvað þeir kunna. Námsmatið er þá byggt á verkefnum þar sem nemendur leysa vandamál sem hafa gildi en eru ekki einungis unnin til að unnt sé að meta árangur vinnunnar (Gronlund og Linn, 2000; Ingvar Sigurgeirsson, 1999; Khattri og Sweet, 1996; Nitko, 2001). Megintilgangur námsmats er að veita upplýsingar um námsárangur og örva nem- endur til að leggja sig fram við námið. Í 44. gr. laga um grunnskóla 1995 er markaður megintilgangur námsmats í grunnskólum en þar segir m.a. að námsmat fari ekki ein- ungis fram í lok námstímans heldur sé það einn af föstum þáttum skólastarfs, órjúf- anlegt frá námi og kennslu. Samkvæmt Aðalnámskrá, almennum hluta (1999), ber hverjum kennara og skóla að fylgjast vandlega með því hvernig nemendum gengur að ná þeim námsmarkmiðum sem sett eru. Mikilvægt er því að í skólum sé samkomu- lag um markmið, matsaðferðir og það hvernig upplýsingum er miðlað til foreldra og nemenda. Í rannsókn þessari er námsmat notað sem almennt hugtak sem tekur til allra að- ferða sem eru notaðar til að safna upplýsingum um námsárangur nemenda, svo sem skrifleg próf, mat á verklegri frammistöðu, ritunarverkefni, umræður, sjálfsmat, og móta jafnframt matsniðurstöðu um framgang þeirra í námi (Gronlund og Linn, 2000). Þar sem meginmarkmið rannsóknarinnar er að leita þekkingar og skilnings á því hvernig námsmati er háttað í íslenskum grunnskólum er þess vænst að hún gefi ákveðnar vísbendingar og vonandi verður hægt að vinna áfram með þennan grunn og skapa þannig grundvöll fyrir umræður um námsmat í skólastarfi. Í rannsókninni var leitast við að svara því hvað einkennir námsmat kennara og leiðbeinenda í íslenskum grunnskólum. Að skoða stefnu skóla í námsmati, áherslur og aðferðir kennara við að
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168
Blaðsíða 169
Blaðsíða 170
Blaðsíða 171
Blaðsíða 172
Blaðsíða 173
Blaðsíða 174
Blaðsíða 175
Blaðsíða 176
Blaðsíða 177
Blaðsíða 178
Blaðsíða 179
Blaðsíða 180
Blaðsíða 181
Blaðsíða 182
Blaðsíða 183
Blaðsíða 184
Blaðsíða 185
Blaðsíða 186
Blaðsíða 187
Blaðsíða 188
Blaðsíða 189
Blaðsíða 190
Blaðsíða 191
Blaðsíða 192
Blaðsíða 193
Blaðsíða 194
Blaðsíða 195
Blaðsíða 196
Blaðsíða 197
Blaðsíða 198
Blaðsíða 199
Blaðsíða 200
Blaðsíða 201
Blaðsíða 202