Hugur - 01.06.2011, Síða 80

Hugur - 01.06.2011, Síða 80
78 Róbert Jack II. ,yÆstarstiginn “ í stuttu máli Samdrykkja Platons samanstendur af sex ræðum um ástina, ef undanskilin er ölv- uð lofræða Alkibíadesar um Sókrates. Mikilvægust er lokaræða Sókratesar sem er endursögn á því sem Díótíma nokkur kenndi honum þegar hann var ungur. Díótíma skilur ástina nokkuð öðrum skilningi en hinir fimm ræðumennirnir á undan og hún talar um nokkrar leiðir sem feta má í ástarmálum. „Ástarstiginn" er svo hápunkturinn í máli Díótímu en þar gerir hún grein fyrir því hvernig má „feta rétta leið í ástarmálum“ (2iic).7 Greinargerðin fyrir stiganum sjálfum er í tvennu lagi, fyrst er almenn lýsing (2ioa-2iib) og svo er samantekt. Samantektin hljóðar svona: Að feta rétta leið í ástarmálum - eða láta annan leiða sig inn á hana - felst þá í þessu: maður leggur af stað frá fögrum jarðneskum hlutum, með hina handanverðu fegurð sem stefnumark, fetar sig æ uppávið og notar áfangana á leiðinni eins og fótstall: frá einum fögrum líkama til tveggja og frá tveimur til allra fagurra líkama; áfram frá fögrum lík- ömum upp til fagurra lífshátta, og frá lífsháttunum til fagurra vísinda, og frá vísindunum til þess að hafna að endingu í þessari hinstu vitneskju sem er ekki vitneskja um neitt annað en hið fagra sjálft, svo að um síðir skynjar maður sjálft eðli hins fagra. (2110) Hér virðist um sex þrep að ræða sem eru skilgreind eftir viðfangi ástarinnar: (1) ást á einum fögrum líkama, (2) ást á tveimur fögrum líkömum, (3) ást á öllum fögrum líkömum, (4) ást á fögrum lífsháttum, (5) ást á fögrum vísindum og (6) ást á hinu fagra sjálfu. Vandi þeirra sem vilja skilja „ástarstigann" nákvæmlega er hins vegar sá að almenna lýsingin er eldd alveg samhljóða samantektinni. Almenna lýsingin byrjar á sama stað og samantektin, þ.e. með ást á einum líkama. Þá er talað um ást á öllum líkömum en ekki er talað um millistigið, ást á tveimur líkömum.8 Þannig virðist almenna lýsingin hafa tvö líkamsstig en saman- tektin þrjú. Næst beinist ástin að sálum sem ekki eru nefndar í samantektinni en í kjölfar þess er hinn ástfangni „tilneyddur að skoða hið fagra í lífsháttum (év toí<; é7Uir|8EÚpaGi) og siðvenjum (toí<; vópot<;)“ (2100). Hér er vandinn hvort skilja á sálir annars vegar og lífshætti og siðvenjur hins vegar sem þætti í einu stigi eða sem mismunandi stig en rökin fyrir einu stigi eru meðal annars þau að einungis er talað um lífshætti í samantektinni. Lítill ágreiningur er svo um stigin sem eftir eru í almennu lýsingunni, því þau virðast vera tvö og samsvara vísindum og hinu fagra sjálfu í samantektinni. 7 Platon 1999. Allar beinar tilvitnanir eru í þessa þýðingu Eyjólfs Kjalars Emilssonar nema annað sé tekið fram. 8 Foley heldur þó fram því óalgenga viðhorfi að í almennu lýsingunni felist þrjú h'kamsstig eins og í samantektinni. Sjá Foley 20x0: 60.
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164

x

Hugur

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.