Hugur - 01.06.2011, Side 116

Hugur - 01.06.2011, Side 116
H4 Martin Heidegger Angistin lætur slíka ringulreið ekki lengur koma upp. Miklu fremur er hún gagntekin sérkennilegri ró. Að vísu er angist alltaf angist vegna..., en ekki vegna þessa eða hins. Angist vegna... er alltaf angist um..., en ekki um þetta eða hitt. En óákveðni þess sem við höfum angist vegna og um, er ekki aðeins skortur á ákvörðun, heldur eðlislægur óákvarðanleiki. Þetta kemur fram í alkunnu orðalagi. I angistinni - segjum við - „er maður sleginn óhugnaði“. Hvað slær hvern? Við getum ekki sagt hvað veldur manni óhugnaði. Manni líður þannig í heild. Allir hlutir og við sjálf sökkvum í hluttekningarleysi. Ekki þó í þeim skilningi að hlut- irnir einfaldlega hverfi, heldur snúa þeir sér að okkur með því að þeir snúa baki við okkur sem slíkir. Þetta fráhvarf þess sem er í heild, sem gagntekur okkur í angistinni, þjarmar að okkur. Það er ekkert til að halda í. Það eina sem eftir stend- ur og kemur yfir okkur - í fráhvarfi þess sem er - er þetta „ekkert". Angistin opinberar neindina. Við „svífum“ í angist. Svo tekið sé skýrar til orða: Angistin lætur okkur svífa vegna þess að hún lætur það sem er í heild hverfa. I því felst að við - þessar manneskjur sem eru - verðum fráhverf sjálfum okkur mitt á meðal þess sem er. Af þessum sökum eru í rauninni ekki „þú“ eða „ég“, heldur er „maður“ sleginn óhugnaði. Það eina sem eftir stendur er einber til-veran, gagntekin þessu svifi og ekkert til að halda sér í. Angistin gerir okkur orðlaus. Vegna þess að það sem er í heild hverfúr frá og neindin þjarmar einmitt þannig að, þagna allar „er“-sagnir andspænis henni. Að við skulum í óhugnaði angistarinnar oft leitast við að rjúfa tóma kyrrðina einmitt með tilviljunarkenndu tali, er aðeins sönnun á nærveru neindarinnar. Þegar ang- istin er vikin frá staðfestir maðurinn beinlínis sjálfur að angistin opinberi neind- ina. I hinni björtu sýn, sem fersk minningin ber, hljótum við að segja: Það sem olli okkur angist var „eiginlega“ - ekki neitt. Svo sannarlega: Neindin sjálf- sem slík - var þar. Með grunnstemningu angistarinnar höfum við fundið þann atburð tilverunnar þar sem neindin er opinber og knýr á spurninguna: Hvernig er með neindina? Svarið við spurningunni Við höfum þegar fengið svar við fyrirætlan okkar, ef við gætum þess að spyrja áfram í alvöru eftir neindinni. Þetta krefst þess að við fýlgjum eftir umskiptum mannsins í tilveru sína, sem sérhver angist veldur, til að festa hendur á neindinni eins og hún opinberast í þessari reynslu. I þessu felst jafnframt sú krafa að bægja frá þeim auðkenningum á neindinni sem eltki eru sprottnar af ávarpi hennar sjálfrar. Neindin afhjúpar sig í angistinni - en ekki sem eitthvað sem er. Að sama skapi er hún ekki gefin sem hlutur. Angistin er ekki skilningur á neindinni. Engu að síður opinberast neindin gegnum hana og í henni, þó ekki þannig að neindin
Side 1
Side 2
Side 3
Side 4
Side 5
Side 6
Side 7
Side 8
Side 9
Side 10
Side 11
Side 12
Side 13
Side 14
Side 15
Side 16
Side 17
Side 18
Side 19
Side 20
Side 21
Side 22
Side 23
Side 24
Side 25
Side 26
Side 27
Side 28
Side 29
Side 30
Side 31
Side 32
Side 33
Side 34
Side 35
Side 36
Side 37
Side 38
Side 39
Side 40
Side 41
Side 42
Side 43
Side 44
Side 45
Side 46
Side 47
Side 48
Side 49
Side 50
Side 51
Side 52
Side 53
Side 54
Side 55
Side 56
Side 57
Side 58
Side 59
Side 60
Side 61
Side 62
Side 63
Side 64
Side 65
Side 66
Side 67
Side 68
Side 69
Side 70
Side 71
Side 72
Side 73
Side 74
Side 75
Side 76
Side 77
Side 78
Side 79
Side 80
Side 81
Side 82
Side 83
Side 84
Side 85
Side 86
Side 87
Side 88
Side 89
Side 90
Side 91
Side 92
Side 93
Side 94
Side 95
Side 96
Side 97
Side 98
Side 99
Side 100
Side 101
Side 102
Side 103
Side 104
Side 105
Side 106
Side 107
Side 108
Side 109
Side 110
Side 111
Side 112
Side 113
Side 114
Side 115
Side 116
Side 117
Side 118
Side 119
Side 120
Side 121
Side 122
Side 123
Side 124
Side 125
Side 126
Side 127
Side 128
Side 129
Side 130
Side 131
Side 132
Side 133
Side 134
Side 135
Side 136
Side 137
Side 138
Side 139
Side 140
Side 141
Side 142
Side 143
Side 144
Side 145
Side 146
Side 147
Side 148
Side 149
Side 150
Side 151
Side 152
Side 153
Side 154
Side 155
Side 156
Side 157
Side 158
Side 159
Side 160
Side 161
Side 162
Side 163
Side 164

x

Hugur

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.