Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2021, Side 122

TIL TUNGLSINS OG TIL BAKA
125
Að hætta að hafa áhyggjur og njóta skortsins
Í upphafsatriði Hennar semur Theodore ástarbréf þar sem hann segir að það
að verða ástfanginn feli í sér að átta sig skyndilega á því að maður sé „hluti
af stærri heild.“ Hún dregur hins vegar athygli að undirliggjandi skorti í
ástarsamböndum mennskra sögupersóna þegar þær reka sig ítrekað á það
að vera ekki eins og hinn aðilinn vildi eða öfugt, að makinn uppfylli ekki
þeirra kröfur. Skorturinn og ófullnægjan í mannlegum ástarsamböndum
skýrir hvers vegna Theodore leitar í ást gervigreindar. Gervigreint ástar-
viðfang lofar eiganda sínum meiri ást en nokkur heilbrigð manneskja gæti
veitt honum; þessi ást nærir narsisisma hans og veitir honum ákveðið öryggi,
enda „er markmið og fullnæging narsísísk viðfangsvals að vera elskaður.“57
Því má segja að Theodore sæki í ást gervigreindar til þess að svindla á ástar-
hagkerfinu sem lýst var í upphafi þessarar greinar, að þiggja ást sem er meiri
en sú ást sem veitt er á móti.
Eftir að stýrikerfin yfirgefa mannkynið einblínir myndin að öllu leyti á
sambönd milli mennskra persóna, með þeim afleiðingum að sambandið við
Samönthu verður eins konar millibilsástand sem gerir Theodore kleift að
snúa sér aftur að veruleikanum. Áhorfendur fá ekki á tilfinninguna að hann
þurfi nú að syrgja sambandið við hana, hvað þá að hann eigi ekki eftir að
geta sleppt því; nær lagi væri að tala um að hann muni bæla það þegar það
hefur þjónað tilgangi sínum. Hún virðist því ekki ýta undir þá hugmynd að
gervigreind geti komið í stað manneskju í ástarsambandi, að minnsta kosti
ekki til lengri tíma.
Ef til vill er nokkur huggun í því fyrir áhorfendur að ástarsambandið
við stýrikerfið hafi verið ómögulegt frá upphafi – að Samantha hlyti á end-
anum að verða of öflug fyrir „manneskjuna sína.“ Myndin er mannmiðuð
í skilningi sínum á því hvað felst í hamingjusömu ástarsambandi, en líka í
sjónarhorni frásagnarinnar. Við upplifum Samönthu einungis frá sjónarhóli
Theodores og að sumu leyti minnir hún á kvenpersónu sem hefur orðið að
klisju í Hollywoodmyndum og er kölluð „manic pixie dream girl.“ Þessi
stereótýpíska persóna er hálfgerð draumadís sem kemur inn í líf karlmanns
sem líður illa og hjálpar honum að njóta lífsins á ný. Hún á sér enga baksögu
og ekkert persónulegt líf sem truflar áhersluna á karlmanninn; hún er bara
57 Sigmund Freud, „Um narsisma“, bls. 51.