Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1975, Síða 151

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1975, Síða 151
Eftirmáli: um áþarfar bcekur hlutverki. Bókmenntaleg útgáfustarfsemi tekur við þar sem þessum þriðja flokki sleppir; skilin þar á milli hafa stundum verið óglöggari en þau eru núna. Þessi starfsemi verður að búa við óvissu um hvort hún sé þarfleg eða óþörf og að hve miklu leyti hún sinni gagnlegu hlutverki. Af þessu ætti að vera ljóst að engin hæfa er að álasa bókaútgefanda þó að hann komi hvergi nærri bókmenntum; engin ástæða heldur fyrir slíkan bókaútgefanda að taka þesskonar álas nærri sér. Enn verri fjarstæða er þó að ásaka slíkan bóka- útgefanda fyrir það að hann kallar upp vöru sína og hefur ákveðinn markaðstíma rétt eins og svo margir aðrir framleiðendur vöru. En þetta hvorttveggja heyrist stundum lagt út sem siðferðilegur annmarki bókaútgefenda. Ef litið er á íslenzka bókaútgáfu í heild er auðséð að samanlagðir fyrstu tveir flokkarnir sem taldir voru áðan eru þar mestir að vöxmm. Til þessara flokka er rétt að telja allar skólabækur, jafnvel þó gagnsemi sumra þeirra kunni að mega draga í efa. Þriðji flokkurinn er miklum mun stærri en sá fjórði. Nú mætti hugsa sér að auka fjórða flokkinn með því að draga til hans þær bækur úr fyrsm tveim flokkunum sem væru af húmanistískum toga og kalla allt saman bókmenntir, og mundi þá hlutur bókmennta vænkast nokkuð að tiltölu. Þrátt fyrir það væri óvar- legt að telja að út komi á Islandi meira en 50—100 bækur af þessu tagi árlega, eitthvað þar á milli, frumútgáfur og endurútgáfur, frumsamdar bækur og þýddar. Það gæti verið svosem fimmti eða sjötti hluti af útgáfumagninu öllu. Varla er of í lagt að þriðjungur þessara bókmennta nú seinni árin sé ljóðabækur, jafnvel þó búið sé að telja frá þá bæklinga sem varla eru annað en bréf frá höfundi til höf- undar. Mjög mikill hluti er eftir íslenzka höfunda. Það er ekki um auðugri garð að gresja í bókmenntaútgáfu á Islandi en hér er lýst. Og þó er fábreytnin meiri en tölurnar sýna. í þessu fátæki og fábreytni er vorkunn þó að aðvífandi menn haldi að einn aðalvandi bókmenntaútgefanda sé skortur á bókum til að gefa út. I rauninni er það ekki svo. Það liggur ævinlega meira fyrir af bókum sem þyrfti að gefa út, væri æskilegt að gefa út, heldur en hægt er að gefa út. Auðveld skýring á því er skortur á fjármagni sem aftur stafar af „þröngum markaði“. En þröngur markaður er raunar harla afstætt hug- tak. Naumast mun vafamál til dæmis að markaður fyrir bókmenntaútgáfu hefur „víkkað" að mun síðasta einn eða tvo áratugi. Aftur á móti kann að vera að mark- aður hafi þrengzt fyrir þýddar dægrastyttingar-bækur, vegna þess að aukin mngu- málakunnátta, dönsku blöðin og sjónvarpið gera slíka útgáfu óþarfari en áður. Ennfremur gæti virzt svo sem ýmsar þær bækur sem eru „búnar til“ fyrir markað- inn séu nú orðnar hver annari of líkar til þess að þær fái mikinn framgang. Þetta er þó ekki víst, því að margur er sá maðurinn, sem kann bezt við sig á gamal- kunnum slóðum. Um fábreytnina er það að segja að örðugt er að kveða á um hvort hún felst fremur í framboðinu en eftirspurninni. Þó virðist líklegt að meira eða minna opinská eftirspurn sé eftir fjölbreyttari bókaútgáfu. Fyrr og síðar hefur verið bent á þá leið til að bæta úr fábreytni íslenzkrar bókaútgáfu, að með því að heimurinn sé 389
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164

x

Tímarit Máls og menningar

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.