Fróðskaparrit - 01.01.1956, Blaðsíða 21

Fróðskaparrit - 01.01.1956, Blaðsíða 21
Tuberklarnir í Føroyum í 19. og 20. øld 29 at vera eitt slíkt ótøki, at ógjørligt er at fáa skil á teimum. Men áðrenn vit heilt gevast, skulu vit kortini við orðum Carlsens í huga, at deyðatølini mugu haldast at vera minni álítandi enn nýfráboðanirnar, kanna tølini fyri tey deyðu. Hetta er gjørligt av teirri orsøk, at vit eiga tvinnar rann* sóknir her úr Føroyum, sum hava roynt út í æsir at kanna tuberklasjúkuna her á landi undan og eftir seinasta aldar< skiftið. a. Tuberkladeyðin. í hesum fyrstu árunum, 1879—98, gjørdi Boeg (1902) sínar víðgongdu og sera álítandi kanningar viðvíkjandi lungnatuberklunum í Føroyum, við tað at hann í 1897—99 ferðaðist um alt landið, tosaði við øll, sum høvdu lungna« tuberklar og kannaði flestu skyldfólk teirra umframt skyld= fólk at teimum, sum deyð vóru av tuberklum. Hann kom við hesum kanningum, sum fóru ógvuliga gjølliga fram (eisini spýttið varð kannað við sjóneyku), fram á fleiri tuberklasjúk, sum eingin hevði áður vitað um, og tað er tí einki at ivast í, at heilt fá eru tey ikki, sum í tíðar* skeiðinum 1879—98 eru farin í grøvina uttan at hin beina deyðaatvoldin nakrantíð er uppspurd. Boeg (1902) fekkst bert við lungnatuberklar, og hóast bók hansara hevur góðar upplýsingar eisini um tuberklar aðra staðni í kroppinum, er kortini ikki gjørligt úr henni at ætla nakað um, hvussu nógv fólk hesu fyrstu ár munnu vera deyð í øllum Føroyum við tuberklum í øllum likamsí lutum. Men aftur her koma rannsóknir Rasmussens (1931a) frá Eiðis læknadømi okkum til hjálpar, og fara vit undir at bera saman tilfarini hjá báðum hesum kanningarmonnum, so fáa vit toluliga væl um at halda fyri alt landið, tað ið tuberkladeyðanum viðvíkur. Ið hvussu er koma vit veru* leikanum so nær, sum tað er gjørligt í tílíkum rannsóknum. Fyri árini 1879—98 fann Boeg (1902), at tilsamans í øllum Føroyum doyðu 305 fólk av (við) lungnatuberklum, og tað sæst — fara vit gjølla um tilfar hansara — at hann í
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164
Blaðsíða 165
Blaðsíða 166
Blaðsíða 167
Blaðsíða 168

x

Fróðskaparrit

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Fróðskaparrit
https://timarit.is/publication/15

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.