Tímarit Máls og menningar


Tímarit Máls og menningar - 01.12.1975, Qupperneq 152

Tímarit Máls og menningar - 01.12.1975, Qupperneq 152
Tímarit Máls og menningar stór og bókmenntir hans miklar sé enginn vandi að moka með báðum höndum úr bókmenntasjóðum heimsins — gefa út þýðingar. Nú er það svo að óvíða mun jafn- mikiil hluti bókaútgáfu í heild vera fólginn í þýðingum sem hér. Arið 1974 var meira en fjórði hluti allra útgefinna bóka á Islandi þýddur úr erlendum málum. Mikill meiri hluti þessara bóka telst tii skáldsagna (þar með taldar skáidsögur handa börnum og unglingum), og nærri allar þær skáldsögur eru ætlaðar til dægrastytt- ingar. Er þá ljóst að ekki eykur sú þýðingastarfsemi á fjölbreytnina, sérstaklega ef þess er gætt að auki, að helmingur þessara bóka er þýddur úr ensku og fjórðungur úr skandinavískum málum. Sá sem þetta ritar hefur verið heldur hlynntur þýðingaútgáfu, og ætlar ekki að fara að gerast afneitari; einhverntíma áður hef ég víst lagt orð í belg um menn- ingarlega nauðsyn þýðinga. Eg virði líka mikils þær tilraunir sem gerðar hafa verið til að ryðja nýjar brautir á þessu sviði, eins og til dæmis þýðingaútgáfu Bókmennta- félagsins á seinni árum, sem nú hefur reyndar legið niðri um sinn. Eigi að síður hef ég litla trú á að unnt sé að berja í bresti þjóðlegrar menningarstarfsemi, eða með öðrum orðum, að fylla upp í skörðin, með því einu að demba þýðingum yfir landslýðinn. Ein ástæðan fyrir nauðsyn þýðingaútgáfu, sem flíkað hefur verið, er að slík starfsemi bægi frá hættunni á „menningarlegum innvenzlum", frjóvgi þjóðlegt menningarlíf. Og þetta er óumdeilanlegt. En ef vér lítum til sjálfra vor, þá er dá- lítið erfitt að úrskurða hvort vér búum við „menningarleg innvenzl", eða segjum einfaldlega: menningarlega einangrun, eða ekki. Mönnum ber ekki öldungis saman um það. Ef tekin væri upp ákveðin stefna í þýðingastarfsemi, sem ætti að frjógva ísienzkt menningarlíf, mætti vel hugsa sér að hún yrði fólgin í því að vega upp á móti þeim einhliða menningaráhrifum sem dynja á oss dagiega svo að segja án vors tilverknaðar, — til dæmis með því að veita til vor bókmenntaverkum frá öðrum menningarheildum en þeim sem vér höfum greiðastan aðgang að og flytja á íslenzka tungu fræðirit úr þeim greinum sem eru oss lítt tamar. Með því móti væri raunar verið að sækja á þann bratta sem væri ef til vill ofviða venjuiegum bókaútgefendum. Hvað sem þessu líður er þýðingaútgáfa vandaverk, og á ég þar þó ekki við þann vanda að gera þýddan texta að íslenzkum texta, eða þann voða sem að steðjar þegar þýðingalistin verður að þýðingaiðnaði. En sannleikurinn er sá að ekki dugir að hafa ágæta bók og fræga í útlöndum og fá til góðan þýðanda að snúa henni á íslenzku: samt er undir hælinn lagt hvort almenningur tekur henni feginshendi eða setur upp kollhúfur. Robert Escarpit hefur í bók sinni La Révolution du livre lýst öngstigum þýðingaútgáfu með þessum orðum: „Þýddar bækur eru boðnar lesendum, sem þær voru ekki ætlaðar upphaflega, lesendum sem báðu ekki um þær, sóttust ekki eftir þeim; þær eru sendar út af örkinni í lánsflíkum sem hinir nýju lesendur kannast ekki við; því skortir þær þá hvatningu til samskipta og andsvara sem er höfuðforsenda bókmenntalífs. í mesta lagi má vænta þess að „afmyndun“ bókarinnar þjóni einhverjum tilgangi... Það væri rangt að vanmeta ávinninginn af þesskonar „skapandi fölsun", sem mörg bókmenntaverk eiga að þakka langlifi og jafnvel einhverskonar ódauðleika, en 390
Qupperneq 1
Qupperneq 2
Qupperneq 3
Qupperneq 4
Qupperneq 5
Qupperneq 6
Qupperneq 7
Qupperneq 8
Qupperneq 9
Qupperneq 10
Qupperneq 11
Qupperneq 12
Qupperneq 13
Qupperneq 14
Qupperneq 15
Qupperneq 16
Qupperneq 17
Qupperneq 18
Qupperneq 19
Qupperneq 20
Qupperneq 21
Qupperneq 22
Qupperneq 23
Qupperneq 24
Qupperneq 25
Qupperneq 26
Qupperneq 27
Qupperneq 28
Qupperneq 29
Qupperneq 30
Qupperneq 31
Qupperneq 32
Qupperneq 33
Qupperneq 34
Qupperneq 35
Qupperneq 36
Qupperneq 37
Qupperneq 38
Qupperneq 39
Qupperneq 40
Qupperneq 41
Qupperneq 42
Qupperneq 43
Qupperneq 44
Qupperneq 45
Qupperneq 46
Qupperneq 47
Qupperneq 48
Qupperneq 49
Qupperneq 50
Qupperneq 51
Qupperneq 52
Qupperneq 53
Qupperneq 54
Qupperneq 55
Qupperneq 56
Qupperneq 57
Qupperneq 58
Qupperneq 59
Qupperneq 60
Qupperneq 61
Qupperneq 62
Qupperneq 63
Qupperneq 64
Qupperneq 65
Qupperneq 66
Qupperneq 67
Qupperneq 68
Qupperneq 69
Qupperneq 70
Qupperneq 71
Qupperneq 72
Qupperneq 73
Qupperneq 74
Qupperneq 75
Qupperneq 76
Qupperneq 77
Qupperneq 78
Qupperneq 79
Qupperneq 80
Qupperneq 81
Qupperneq 82
Qupperneq 83
Qupperneq 84
Qupperneq 85
Qupperneq 86
Qupperneq 87
Qupperneq 88
Qupperneq 89
Qupperneq 90
Qupperneq 91
Qupperneq 92
Qupperneq 93
Qupperneq 94
Qupperneq 95
Qupperneq 96
Qupperneq 97
Qupperneq 98
Qupperneq 99
Qupperneq 100
Qupperneq 101
Qupperneq 102
Qupperneq 103
Qupperneq 104
Qupperneq 105
Qupperneq 106
Qupperneq 107
Qupperneq 108
Qupperneq 109
Qupperneq 110
Qupperneq 111
Qupperneq 112
Qupperneq 113
Qupperneq 114
Qupperneq 115
Qupperneq 116
Qupperneq 117
Qupperneq 118
Qupperneq 119
Qupperneq 120
Qupperneq 121
Qupperneq 122
Qupperneq 123
Qupperneq 124
Qupperneq 125
Qupperneq 126
Qupperneq 127
Qupperneq 128
Qupperneq 129
Qupperneq 130
Qupperneq 131
Qupperneq 132
Qupperneq 133
Qupperneq 134
Qupperneq 135
Qupperneq 136
Qupperneq 137
Qupperneq 138
Qupperneq 139
Qupperneq 140
Qupperneq 141
Qupperneq 142
Qupperneq 143
Qupperneq 144
Qupperneq 145
Qupperneq 146
Qupperneq 147
Qupperneq 148
Qupperneq 149
Qupperneq 150
Qupperneq 151
Qupperneq 152
Qupperneq 153
Qupperneq 154
Qupperneq 155
Qupperneq 156
Qupperneq 157
Qupperneq 158
Qupperneq 159
Qupperneq 160
Qupperneq 161
Qupperneq 162
Qupperneq 163
Qupperneq 164

x

Tímarit Máls og menningar

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tímarit Máls og menningar
https://timarit.is/publication/1109

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.