Tímarit Hins íslenzka bókmentafélags - 01.01.1891, Qupperneq 113

113
»Vaki mær meyja,
vaki mín vina,
Hyndla systir,
er í helli býr«.
og sörauleiðis á upphafið á Grógaldri:
»Vaki þú Gróa,
vaki þú góð kona«.
I sögunni af »Ofælna drengnum«, kemur fyrir hjer
um bil sama sögnin, sepi sögnin um Hjaðningavíg.
Þannig mætti nefna fjölda margar sagnir. Enn þá
optar og í enn fjölbreyttari myndum verðum vjer
þó varir við leifar af hinum fornu trúarhugmyndum,
heldur en hinum fornu goðasögnum.
• Þegar kristna trúin kom, misstu hinir heiðnu
guðir tign sína. Eptir því sem kristnin festi dýpri
rætur, eptir því beitti kirkjan og hinn nýi átrúnað-
ur meira valdi og krapti gegn hinum lieiðnu guðum;
þeir voru bannsungnir, og af öllum kröptum var
reynt til að varpa öllu því í gleymskunnar djúp,
sem minnti á heiðna guðsdýrkun og heiðna siði, en
það tókst þó eigi; — hin heiðna trú hafði fest allt
of djúpar rætur til þess. Hinn heiðni átrúnaður
þrengdi sjer alstaðar inn í hinn kristilega átrúnað.
Heiðin guðsdýrkun og lieiðnir siðir hjeldust við, að
minnsta kosti að nokkru leyti, á þann hátt, að þeir
tóku á sig kristilegan blæ. Hinir heiðnu guðir urðu
að djöflum og illvættum, og eiginlegleikar þeirra
voru ýmist eignaðir döflinum og illum öndum eða
þeir voru heimfærðir til ýmsra helgra manna. Hin
heiðnu goðmögn og hinar heiðnu trúarhugmyndir
urðu annaðhvort að taka kristni, ef svo mætti að
orði kveða, eða þær voru bannfærðar, og látnar
eiga upptök sín í ríki myrkranna. Óðinn varð hjer
um bil sama og djöfullinn, og verk hans voru að
8