Hugur - 01.01.2013, Blaðsíða 13

Hugur - 01.01.2013, Blaðsíða 13
 Heimspekin er afgangur vísindanna  í lýsingakenningunni er fólgin í því að hún útskýrir nákvæmlega hvernig lýsingar geta haft þennan eiginleika. En snúum okkur að spurningunni þinni! Er þetta það eina sem segja þarf um lýsingar? Einu sinni hélt ég að þetta væri allt sem segja þyrfti um merkingarfræ!i (e. semantics) lýsinga. Ég leit svo á að það væru svo ýmsar aðrar staðreyndir um það hvernig við notum lýsingar og að þær geri okkur kleift að vísa beint til hluta óháð inntaki lýsingarinnar. Nú finnst mér þetta óljós- ara og þetta angrar mig líka minna. Ég tel að lýsingakenningin leggi grunninn að útskýringu á því af hverju tungumálið inniheldur orðliði (e. expressions) af þessu tagi, þ.e. ákveðnar lýsingar. Og þessi skýring er gild þrátt fyrir að orðliðirnir séu síðar notaðir í öðrum tilgangi – jafnvel þótt sá tilgangur nái yfirhöndinni. E: Anna! sem tengist l#singakenningu Russells og hefur veri! miki! rætt undanfarin ár og áratugi eru svokalla!ar óklára!ar ákve!nar l#singar (e. incomplete definite descriptions). Ég hef í huga setningar eins og „Bor!i! er $aki! bókum“. Margir hafa bent á a! mælandi $essarar setningar geti ekki ætla! sér a! vísa til eina hlutarins í öllum heiminum sem hefur $ann eiginleika a! vera bor!. "a! hl#tur eitthva! a! vera óklára! vi! l#singuna og mælandinn hl#tur a! eiga vi! bor!i! „$arna“ e!a eitthva! $ess háttar. En $á vir!ist l#singakenning Russells fela í sér ranga spá. Sumir hafa $ví vilja! gera greinarmun á merkingu og notkun or!li!a, líkt og $ú minntist á. Hi! fyrra tilheyrir $á merkingarfræ!i or!li!arins og (allar um merkingu hans í málinu en hi! seinna notk- unarfræ!inni (e. pragmatics) og (allar um $a! hva! mælendur meina me! tjáningu hans í tilteknu samhengi. Og $essi greinarmunur hefur lengi veri! vinsælt umræ!uefni. Er $etta mikilvægur greinarmunur e!a finnst $ér hann ekki skipta máli? S: Ég held að það sé frekar tilgangslaust að ræða um greinarmun á milli merk- ingarfræði og notkunarfræði – að mestu leyti. Ef þú vilt segja að merkingarfræði- legar staðreyndir séu staðreyndir um merkingu orðliða og notkunarfræðilegar staðreyndir séu staðreyndir um það hvernig fólk notar orðliði þá er svolítið skrítið að halda að það geti verið einhver átök á milli merkingar og notkunar. Það eru bara staðreyndir um merkingu orðliða og staðreyndir um það hvernig fólk notar þá í samskiptum. Deilur um þennan greinarmun eru því frekar furðulegar. Þetta er ekki greinarmunur; þetta væri eins og að gera greinarmun á ostum og ísskáp- um. Það er ekki greinarmunur. Jú, þú ert með ísskáp og þú geymir ostinn inni í ísskápnum. Og í einhverjum skilningi væri ekki til nein merkingarfræði án notk- unarfræði. En það er hægt að setja fram annan greinarmun sem er áhugaverðari, held ég. Það er greinarmunurinn á milli merkingar orðanna sjálfra – það þarf að útskýra það nánar – og þess hvað fólk meinar þegar það notar orðin. Og svo er greinarmunur innan þess sem fólk meinar með því að nota orð; á milli þess hvað það meinar með mjög beinum hætti – hvað það segir, staðhæfir eða fullyrðir – og þess hvað það meinar með óbeinum hætti með því að gefa eitthvað í skyn, ýja að því eða dylgja með það. Það virðist vera mikilvægur greinarmunur. Að kalla þetta greinarmun á milli merkingarfræði og notkunarfræði virðist vera frekar tilgangs- laust. Þetta er greinarmunur á því sem við reynum að miðla með beinum hætti og því sem við reynum að miðla með óbeinum hætti. Hið fyrra hefur sterkari tengsl við, en er þó ekki einskorðað við, merkingu setninganna sem við notum. Hugur 2013-4.indd 13 23/01/2014 12:57:23
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Hugur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Hugur
https://timarit.is/publication/603

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.