Ný félagsrit - 01.01.1855, Síða 94

Ný félagsrit - 01.01.1855, Síða 94
94 Þjodmegunarfrædi. nokkru seinna), en hina frá mibri 16. öld, milli 1540 og 1549, því hún var gjör& í tí& Gizurar biskups. Kaup- setníngar þessar sýna, hvert verfe þá var á helztu vöru- tegundum landsmanna og hinna erlendu kaupmanna. Bá&- um þessum kaupsetníngum ber saman um ver&lagife, og getum vér því álitiB, ab verblag þaí), sem þar er ákvebib, hafi haldizt þángab til 1602, þegar einkaverzlun Ðana byrjafci fullt og fast, fyrst þab er hifc sama í bábum þess- um kaupsetníngum, sem er næstum hálf önnur öld á milli. En af þessu leibir þá, afe þa& er einmitt einkaverzlun met) bænarskrá Norblendínga um létti í verzlun, og dagsett er 24. ágúst 1613 (s. Hist. Eccl. IH., 420—22.). Agripinu er snúib í æfisögn Gubbrandar biskups í Arriti prestaskólans, bls. 473—76, en ártalib vantar, og er þat) þó næsta áríbandi, því þá skilja menn nif urlagib á ágripinu: „verb á útlendum vörum hefir verit) hækkab úvenju mikit), á sumum um helmíng, á sumum tvo þritljúnga, eí)a því nær, en innlendar vörur ern alltaf í sama veríii, hvort heldnr verzlat) er vit) innlenda et)a útlenda, og er þaí) hverjum manni au&sætt, fyrir hvflík- um úrétti vér verðum, er útlendir kaupmenn breyta verí)i á vörum sínnm árlega og hækka þat), en vertiit) á okkar vörum stendur alltaf f stati1'. þat) er einleikamál um þat), at) vér höf- um engann sét, er ritat) haii eins hreinskilnislega, satt og met) jafnmiklum skarpleik um verzlun á Islandi á fyrri tímum, eins og Gutbrandur bisknp, og ætti hver Islendíngur at lesa þetta ágrip hans. þat má margt læra af þessum litla kafla úr ágripihans; en þess viljum vér geta, at ortin „en innlendar vörur eru alltaf í sama verti, hvort heldur verzlat er vit innlenda eta útlenda1' benda til þess, at.vætt flskjar var at gömlu lagi metal landsmanna á 20 álnir, og þat vart hún líka hjá Dönum, at líkindum undireins 1602, sem ráta má á kaupskránni 16. desember 1619; en eptir kaupsetn- # íngunni 1513 var hún á 60 áln., etur í þrefalt meira verti, og var því allt annat vert á landvöru vit útlenda menn en vit inulenda (s. Búalög aptan vit Atla, Iímh. 1834, bls. 193., sbr. bls. 218—221; þar stendur t. a. m. „mjöltuuna 20 áln., en vor á metal 60 áln.“, o. s. frv.).
Síða 1
Síða 2
Síða 3
Síða 4
Síða 5
Síða 6
Síða 7
Síða 8
Síða 9
Síða 10
Síða 11
Síða 12
Síða 13
Síða 14
Síða 15
Síða 16
Síða 17
Síða 18
Síða 19
Síða 20
Síða 21
Síða 22
Síða 23
Síða 24
Síða 25
Síða 26
Síða 27
Síða 28
Síða 29
Síða 30
Síða 31
Síða 32
Síða 33
Síða 34
Síða 35
Síða 36
Síða 37
Síða 38
Síða 39
Síða 40
Síða 41
Síða 42
Síða 43
Síða 44
Síða 45
Síða 46
Síða 47
Síða 48
Síða 49
Síða 50
Síða 51
Síða 52
Síða 53
Síða 54
Síða 55
Síða 56
Síða 57
Síða 58
Síða 59
Síða 60
Síða 61
Síða 62
Síða 63
Síða 64
Síða 65
Síða 66
Síða 67
Síða 68
Síða 69
Síða 70
Síða 71
Síða 72
Síða 73
Síða 74
Síða 75
Síða 76
Síða 77
Síða 78
Síða 79
Síða 80
Síða 81
Síða 82
Síða 83
Síða 84
Síða 85
Síða 86
Síða 87
Síða 88
Síða 89
Síða 90
Síða 91
Síða 92
Síða 93
Síða 94
Síða 95
Síða 96
Síða 97
Síða 98
Síða 99
Síða 100
Síða 101
Síða 102
Síða 103
Síða 104
Síða 105
Síða 106
Síða 107
Síða 108
Síða 109
Síða 110
Síða 111
Síða 112
Síða 113
Síða 114
Síða 115
Síða 116
Síða 117
Síða 118
Síða 119
Síða 120
Síða 121
Síða 122
Síða 123
Síða 124
Síða 125
Síða 126
Síða 127
Síða 128
Síða 129
Síða 130
Síða 131
Síða 132
Síða 133
Síða 134
Síða 135
Síða 136
Síða 137
Síða 138
Síða 139
Síða 140
Síða 141
Síða 142
Síða 143
Síða 144
Síða 145
Síða 146
Síða 147
Síða 148
Síða 149
Síða 150
Síða 151
Síða 152
Síða 153
Síða 154
Síða 155
Síða 156
Síða 157
Síða 158
Síða 159
Síða 160
Síða 161
Síða 162
Síða 163
Síða 164
Síða 165
Síða 166
Síða 167
Síða 168
Síða 169
Síða 170
Síða 171
Síða 172

x

Ný félagsrit

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Ný félagsrit
https://timarit.is/publication/67

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.